Dewey
Redman
Çağdaş ama bir o kadar da şiirsel stili ile
1960’lardan beri jazz’in estetik sınırlarında dolaşan Dewey Redman Eylül ayında
75 yaşında aramızdan ayrıldı.
Walter Redman, Texas eyaletinin Fort Worth
şehrinde doğdu ve orada büyüdü. 13 yaşında bir kilise topluluğunda klarnet
çalarak müzik hayatına başladı. Daha sonra aynı liseye gittiği Ornette Coleman
ile okulun bandosunda çalarken tanıştı. Bu tanışma ilerki hayatında önemli bir
rol oynayacaktı.
1950’lerdeki tüm tenor saksofoncular gibi üç
ilham kaynağı oldu: Dexter Gordon, John Coltrane ve Sonny Rollins. Ama
etkilense de onların teknik ve armonik kuramlarına kendisini pek kaptırmadı ve
30’una varmadan önce kendi topluluğunu kurmadı. O zamana kadar çoğunlukla
kulaktan çaldığını iddia etmekteydi. Sonuçta , tonalite dışında kaldı ama blues
kökeni ile anlatımcı karanlık tonunu ustaca sentezlemeyi başardı. Free-jazz
müzisyeni olarak nitelenmişse de çoğu ballad yorumu geleneksel çizgilerin
dışına pek taşmadı.
Üniversiteyi ve askerlik görevini bitirdikten
sonra bir süre Texas’ta ilkokul öğretmenliği yaptı. 1959 yılında önce Los
Angeles’e ardından San Francisco’ya taşındı. Orada aralarında Pharoah Sanders
ve Donald Rafael Garrett’in de bulunduğu birçok müzisyenle birlikte çaldı.
Dewey Redman, New York’a yerleşen yakın
arkadaşı Ornette Coleman’ın jazz alemindeki yükselişine bizzat tanık olamadı,
1967 yılında ancak topluluğuna katılabildi. Coleman’ın altosu ile Redman’ın
tenorunun kusursuz bir uyumla harmanlandığı “New York Is Now!,” “Love Call” ve
“Science Fiction” adlı albümlerde dönemin geleneksel ile avant-gard arası gidip
gelen jazz müziği ile ilgili ayrıntılı bir fikir edinebilmek mümkündür.
1969 yılında Charlie Haden’ın Liberation Music
Orchestra adlı topluluğu ile kayıtlar gerçekleştirdi. 1971 yılında ise 5 yıl
boyunca birlikte çalacağı ve jazz tarihçileri tarafından Keith Jarrett’in
Amerikan dörtlüsü olarak adlandırılan ekibe katıldı. Tenor saksofonda Redman,
piyanoda Jarrett, basta Haden ve davulda Paul Motian’dan oluşan grubun, hard
bop sonrasındaki, free jazz dışında, tüm aykırı akımlardan bir anlam çıkarmaya
çalıştığı söylenebilir. Jarrett, Coleman ile kıyaslandığında kesinlikle armonik
disiplini ön planda tutan bir müzisyendi ve bu Redman’ın alıştığa tarza bir
süre ara vermesi anlamına geliyordu.
Dewey Redman’ın müziği sonraki yıllarda yine
Ornette Coleman sayesinde ama bu sefer gıyabında şekillendi. Coleman’ın değişik
dönemlerde çaldığı müzisyenler, Redman, Haden, Don Cherry ve Ed Blackwell
repertuarında ağırlıkla eski liderlerinin bestelerine yer verdikleri Old and
New Dreams adlı topluluğu kurdular.
Dewey Redman kariyeri boyunca genellikle
piyano, bas ve davul eşliğinde çaldığı dörtlü formatını tercih etti. Günümüzün
başarılı tenor saksofoncularından olan oğlu Joshua Redman ile de iki albüm
yayınladı. Redman son konserini New York’taki Charlie Parker Jazz Festivali
kapsamında 27 Ağustos 2006 tarihinde verdi.