Trabzon’da
Kurumsal Mimarlık Fiskobirlik İçin Üç Yeni Bina
Datça’da işvereni ilçe belediyesi olan bir gençlik
merkezi/spor salonu. Proje, küçük boy Anadolu kentlerinde mimari hizmet ve
tasarım sorunlarını tartışmak için anlamlı bir veri oluşturabiliyor.
Mimari proje:
Sonay Çevik, Serbülent Vural, Nilhan Vural, Nihan Engin
Statik proje:
Feyzi Marzioğlu
Tesisat projesi:
Şaban Bülbül
Elektrik projesi:
Boğaziçi Elektrik
Fiskobirlik Genel Müdürlüğü
Trabzon Alışveriş Merkezi
Sonay Çevik, Serbülent Vural, Nilhan Vural, Nihan Engin
Fiskobirlik Genel Müdürlüğü Trabzon Alışveriş Merkezi, Trabzon-Rize devlet
sahil karayolu üzerinde ve Fiskobirlik Trabzon Hizmet Binası yanında tasarlanmıştır.
Tasarım kararları verilirken yapının mevcut Fiskobirlik Trabzon Hizmet Binası
ile ilişkisi dikkate alınmış ve iki bina arasında bir dil birliğine varılmaya
çalışılmıştır.
Trabzon Alışveriş Merkezi’nde sinemalar, mağazalar, çocuk
oyun alanı, kafeterya, fast-food mekanları ve market yer almaktadır. Bodrum
katta kapalı, bina dışında ise farklı kotlarda açık otopark imkanları
bulunmaktadır. Bina içi kullanımda ve çevreden binaya bağlantıda, yaşlı ve
özürlü dahil tüm kullanıcıların hareketine olanak sağlanmıştır.
Alışveriş, dinlenme ve eğlenme işlevlerini karşılamak için
tasarlanan binada, dış mekana ve manzaraya açılım önemli hareket noktalarından
birini oluşturmuştur. Bu da yeşil alanlar, zemin düzenlemeleri ve donatıların
kullanıldığı bahçe çatılar, balkon ve teraslar ile sağlanmıştır.
Binanın ana girişi, çatıda strüktürle bütünleşen yürüyen
merdiven ve galerileri bulunan şeffaf bir elips kütle ile vurgulanmıştır. Farklı
kotlardan farklı karakterlerde girişler verilerek yapının çevresiyle bütünleşmesi
sağlanmıştır.
Fiskobirlik Genel Müdürlüğü
Trabzon Kooperatifi Hizmet Binası
Türkiye’nin önemli ve köklü kurumlarından biri olan
Fiskobirlik (Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği), bugün pek çok dünya
ülkesiyle ticari ilişkilerde bulunan bir yapıya sahiptir.
Bu nedenle kurumun gücünü yansıtacak ve fındık üreticisine
kaliteli hizmet sunacak bir prestij yapısının tasarlanması istenmiştir.
Fiskobirlik Genel Müdürlüğü Trabzon Kooperatifi Hizmet Binası olarak tasarlanan
yapı Mayıs 2004 tarihinde tamamlanmıştır.
Mimari proje:
Sonay Çevik, Serbülent Vural, Nilhan Vural, Nihan Engin
Statik proje:
Metin Hüsem, Selim Pul
Bina, Trabzon’un Şana mevkiinde, deniz manzarasına açık bir
alanda ve Trabzon-Rize devlet sahil karayolunun üst kotunda yer almaktadır.
Yerin Trabzon Havalimanı ile yakın konumu, gelen konukların firma ile ilgili
ilk izlenimlerinin oluşması açısından özel bir önem taşımaktadır. Konum ve
yerleşim açısından her iki araç yönünden kolayca algılanan yapı, kent için bir
nirengi noktası oluşturmaktadır.
Trabzon Hizmet Binası, Fiskobirlik Trabzon Kooperatifi
Müdürlüğü’nü ve buna bağlı lojmanları içermektedir. Bina; farklı mekanları,
ilişkileri ve mahremiyet derecelerini gerektiren komplike bir programa
sahiptir.
Mekanlar fındık üreticilerinin yoğun kullandığı müşteri
holünü esas alarak gruplandırılmıştır. Bu bağlamda, iki kat yüksekliğinde,
kuzey-güney doğrultusunda manzaraya açılan, şeffaf duvarlarla sınırlandırılmış
ve yoğun kullanıma hizmet edebilecek etkili bir müşteri holü kurgulanmıştır.
Aynı zamanda binanın ana giriş mekanı da olan bu bölümün vurgulanması amacıyla
doğu-batı yönlerinde bütün yapıyı kesen büyük kırmızı duvarlar kullanılmıştır.
Özellikle tek katta çözülmesi istenen idari bölümler ve ofis
bölümleri, müşteri holünün iki yanında konumlandırılarak “Hizmet Binası” işlevi
temelde tek katlı bir dikdörtgen kütleyle tamamlanmıştır. İki lojman ve bir
müfettiş lojmanından oluşan “Lojmanlar” bölümü ise bu tek katlı dikdörtgen
kütlenin terasına üç adet dikdörtgenler prizması olarak yerleştirilmiştir.
Böylece yeşil bir terasta ortak alanları olan iki dubleks lojman ve mahremiyet
nedeniyle girişi diğer iki lojmandan ayrı olan, müşteri holüyle bölünen
müfettiş lojmanı tasarlanmıştır.
Komplike işlevlerin ve mahremiyet derecelerinin gerektirdiği
dağılımı sağlamak amacıyla, merdivenler yapının dışına atılmış ve böylece hem
gerekli düşey sirkülasyon sağlanmış hem de çelik konstrüksiyon olan bu
merdivenler estetik bir unsur olarak kullanılmıştır.
Tasarımda etkili olan bir diğer unsur, yapının oturduğu
alanın oldukça hoş, doğal bir yeşil/çimenlik alan olmasıdır.
Bu bağlamda, binanın adeta yeşil alanı ezmeyen, ona zarar
vermeden orada varolabilecek şekilde, ayaklarının ucunda duruyor gibi
algılanması istenmiştir. Bu amaçla yapı, altına yerleştirilen geniş bir
platformla havaya kaldırılmış ve bu izlenim sağlanmıştır.
Binanın malzeme seçiminde de tasarımdaki rasyonellik,
modernlik ve sadelik anlayışı ön planda olmuştur. Cephede natürel ve kırmızı
renkli alüminyum kompozit paneller ve yeşil cam kullanılmış, çeşitli mekanlarda
güneş kırıcılar yer almıştır. Tüm yapının üzerinde durduğu platform siyah
granitle kaplanmıştır. Müşteri holünün çatı düzleminde oluşturulan yuvarlak
şeffaf boşluk, çelik kirişlerle geçilerek polikarbonat levha ile kapatılmış,
böylece zeminde güneşin değişen açılarına bağlı olarak çeşitli ışık-gölge
oyunlarının oluşturulması amaçlanmıştır.
Yapının aydınlatması binanın gece de etkili biçimde
algılanmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Bu amaçla yapıyı zeminden
koparan platform ve çelik-cam merdivenkovaları özel aydınlatmalar ile öne
çıkarılmıştır.
Modernlik ve sadeliği teknoloji-malzeme kullanımı ile
buluşturarak prestij ve kaliteye ulaşmayı amaçlayan binanın dekorasyonuna da
aynı ilkelerle yaklaşılmış ve mekanın istediği karakterde mobilyaların
seçilmesine özen gösterilmiştir.
Fiskobirlik Genel Müdürlüğü
Beşikdüzü Büro Binası
Fiskobirlik Genel Müdürlüğü Beşikdüzü Büro Binası mimari
projesi, Trabzon’un Beşikdüzü ilçesinde, Trabzon-Giresun devlet karayolu
üzerinde, Hükümet Binası yanında yer almaktadır. Fiskobirlik tarafından istenen
ihtiyaç programı çerçevesinde binada; Fiskobirlik Beşikdüzü Müdürlüğü, bürolar,
dükkanlar, market, kapalı otopark ve çeşitli servis birimleri bulunmaktadır.
Üst ve alt zemin katlarında market, dükkanlar ve kapalı otopark bulunan bina,
büro katlarında enine yayılan bir giriş holü ve çekirdek anlayışı ile iki
bölüme ayrılmıştır. Bu bölümler farklı büyüklükteki büro kullanımına olanak
verecek şekilde alternatifli tasarlanmıştır. Çatı katında yer alan
restoran-kafe ise deniz yönünde manzaraya açılan terasıyla kullanım çeşitliliği
getirmektedir.
Tasarımda sadelik ve modernlik ana hareket noktalarından
biri olmuştur. Bu bağlamda cephe malzemesi olarak brüt beton tercih edilmiştir.
Kat boyunca yere kadar uzanan pencereler metal korkuluklarla desteklenmektedir.
Çatı formu ve biçimlenmesi, yol güzergahı ve bina sürekliliği içinde kendini
göstermekte ve binanın karakterinin öne çıkmasında önemli rol oynamaktadır. n
Prof.Dr. Sonay Çevik, Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü; Dr. Serbülent
Vural, Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü;
Dr. Nilhan Vural, Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık
Bölümü; Dr. Nihan Engin, Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü.
Mimari proje:
Sonay Çevik, Serbülent Vural, Nilhan Vural, Nihan Engin
Statik proje:
Feyzi Marzioğlu