|
Atelier Bow-Wow Tokyo’da
Nohut Oda Bakla Sofa
10. İstanbul Bienali, Hou Hanru’nun küratörlüğünde çizilen
kavramsal çerçevede “modernleşme sorununu acil bir mesele” olarak gündemine
alırken; bu çerçeveyi tanımlayan metinde geçen “İstanbul’un kentsel ve mimari
koşullarını keşfetmek, bu bienalin anlayışının çıkış noktası ve merkezi
referans noktası haline geldi” ifadesiyle, çağdaş sanatın bu sorunla yüzleşme
alanlarını sergi mekanlarının ötesinde, kentin kendisi olarak belirliyor:
“Kültürel, toplumsal ve hatta siyasi deneylerde bir öncü olarak çağdaş sanat
şehirle ilişki kurmalı, bu ilişki sayesinde bienal, yeni bir gerçeklik
içerisinde taze enerji ve önem kazanabilir.”
10. İstanbul Bienali’ne Tokyo’dan davet edilen ve bir
mimarlık atölyesi olan Atölye Bow-Wow (Atelier Bow-Wow), Bienal’in “sanatın
kentsel mekanı geçici işgalinin, ‘Geçici Özerk Alanlar (G.Ö.A)’ yaratma
imkanının göstergeleri” olarak düşünülmüş olan “özel projeler” kapsamında,
muhteşem bir Boğaz manzarasına hakim Tophane sırtında gerçekleştirdikleri
–bienal kataloğunda Türkçe’ye “Boğaz Arazileri” olarak çevrilen, ama “Boğaz
Paylaşımları” gibi düşünüldüğünde, arsadan çok ilişkiselliğe işaret eden–
“Bosphorus Commons” adlı mimari tavırları, bize göre –adına iş, yerleştirme,
çalışma ya da proje, ne denilirse denilsin– Bienal’in, çağdaş sanat kanalıyla
içine doğduğu modern hallerle yüzleşebilen en iyi bahanelerinden birisi.
“Bosphorus Commons”, aslında Atölye Bow-Wow’un İstanbul’la ilk karşılaşması
değil. İlki Eidgenossische Technische Hochschule Zurich (ETH Zürih) ve İstanbul
Bilgi Üniversitesi Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı işbirliğiyle 13-19
Mayıs 2007 tarihleri arasında gerçekleştirilen; yürütücüleri arasında, ETH
Zürih’te konuk profesörlük yapan, Atölye Bow-Wow’un kurucularından Momoyo Kaijima’nın
da bulunduğu “Housing Profiles in Istanbul” başlıklı atölye çalışması sırasında
gerçekleşti. Bu atölye çalışması nedeniyle yaptığımız ortak çalışmalar
esnasında Momoyo Kaijima’yı yakından tanıma fırsatımız oldu. 1969 Tokyo doğumlu
Momoyo Kaijima ve eşi 1965 Kanagawa doğumlu Yoshiharu Tsukamoto, Tokyo’da 1992
yılında kurdukları Atölye Bow-Wow ile bienallerden atölye çalışmalarına,
yayınlara ve yapılara uzanan geniş bir yelpazede, hem teorik hem de pratik
olana değerek ve mimarlık alanı içinden geçerek üretmeye başlamışlar. Bir
mimarlık atölyesinden çoğunlukla talep edilen artistik duruş ve söylemle hiç
ilgili değiller; öyle ki temsiliyet ile aralarına koydukları bu mesafeyi,
Türkçe’ye “hav hav” olarak çevirebileceğimiz “bow-wow”u atölyelerinin ismi
olarak benimseyişlerinden sezmek mümkün. Dahası, kentin her noktasına
fütursuzca girip çıkan; bir sesin, kokunun, ışığın peşine delicesine bir
merakla takılan ve öyle dimdik, mağrur bir edayla değil, neredeyse dili
dışarıda koşturarak yetişmeye çalışan ve hatta yetişmeye çalıştığı şeyi tam
olarak kestiremeyen, ama bir şekilde uyarılmış bir mimarlık atölyesi olmayı
seçmiş Atölye Bow-Wow. “Kiosk for vegetables” (1992), “Public Kitchen
Operation” (1994), “Ani House” (1998) ve “Mini House” (1999), Atölye Bow-Wow’un
mimari iradesini ve tavrını ortaya koyduğu projelerden bazıları.
Mimarlık eğitiminde de aktif rol alan Atölye Bow-Wow,
Yoshiharu Tsukamoto’nun Tokyo Institute of Technology’deki tasarım stüdyosu ile
Momoyo Kaijima’nın Tokyo Tsukuba Üniversitesi’ndeki tasarım stüdyosunda
öğrencileriyle birlikte yürütülen, hem araştırma ve analize, hem de mimari
tasarım ve detaya yönelik tüm çalışmalarıyla bu alanda da oldukça dinamik bir
profil çiziyor. Made in Tokyo (2001), Pet Architecture Guide Book (2001), Contemporary
House Studies (2004), Bow-Wow from Post Bubble City (2006) ve Graphic Anatomy:
Atelier Bow-Wow (2007), Atölye Bow-Wow’un mimari tavrını destekleyen düşüncenin
araştırılmasına yönelik yayımladıkları çalışmalar arasında yer alıyor.
Araş.Gör. Işıl Uçman Altınışık, Kocaeli Üniversitesi
Mimarlık ve Tasarım Fakültesi; Öğr.Gör. Murat Burak Altınışık, Kocaeli
Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi.
Görsel malzeme: © Atelier Bow-Wow
|
|