Tarih
Sahneleri, Sanat Müzeleri 1: Müze ve Modernlik
Ali Artun
İletişim Yayınları, İstanbul, 2006, 347 s.
Tarih Sahneleri, Sanat Müzeleri 2: Müze ve Eleştirel Düşünce
Ali Artun (editör)
Çevirenler: Renan Akman, Esin Soğancılar, Tanıl Bora,
Elçin Gen, Ufuk Kılıç, Kemal Atakay, İletişim Yayınları, İstanbul, 2006, 319 s.
Modernliğin kuruluşunda müzenin rolü yaşamsaldır:
Evrensellik ve bireysellik müzede canlandırılır; ulusa, devlete ve kamuya ait
düşünceler müzede cisimleşir; yurttaş müzede terbiye edilir; akıl ve tarih
müzede sahnelenir; sanat ve sanat tarihi burada “icat” olunur.
Müze ve Modernlik, müzeleşme ve modernleşme süreçlerinin
etkileşimine bakıyor, müzeyi vareden güçlerin ve bu arada küratörlerin,
mimarların ve tasarımcıların izini sürüyor. Ama hepsinden önce, efsanevi
İskenderiye Müzesi’nden başlayarak, Antik dönem ve Rönesans müzelerine
değiniyor, nadire kabinelerinin ve ardındaki kültürel talepleri sorguluyor,
müzenin öntarihine değiniyor. Müze ve Modernlik eleştirel bir müze profili, bir
tür genel müze kavramı kılavuzu. Bir yandan da yeni müzeolojinin kaynaklarını
aydınlatıyor.
Günümüzde müzeyle ilgili kuramlar en az müzelerin kendisi
kadar canlı ve çeşitli. Eleştirel düşüncenin etkin bir damarını oluşturuyorlar.
Müze ve Eleştirel Düşünce, çağdaş müzeciliğin tekrar tekrar başvurduğu kimi
metinlerden oluşan bir seçki sunuyor.
Bu metinler modern toplumsal ve siyasal hayatın, modern
kültürün ve kentleşme hareketlerinin müzedeki temsillerini inceliyor. Sözkonusu
yazılarda Louvre, Orsay Müzesi, Pompidou Merkezi, Tate galerileri, New York
Modern Sanat Müzesi, Metropoliten Müzesi ve daha birçok örnek Batı müzesi ele
alınarak, onların ardındaki yaklaşımlar ve tarih aydınlatılıyor. Bir anlamda
sanat yönetimini belirleyen ve sanatı kamusallaştıran politikalar tartışılıyor.
