BoyutPedia

Kamusal Şeyler, Özel Şeyler

Raymond Geuss

Çeviren: Gülayşe Koçak

YKY, Ocak 2007, 120 s.    

,

18. yüzyılın sonlarından itibaren Batı siyaset geleneği içerisinde tutarlı ve bütünlüklü bir kavramsal zemin arayışına giren liberalizm ilk yetkin ifadesini Benjamin Consant’ta bulmuştur. Constant De l’esprit de conquête et de l’usurpation (1814) adlı eserinde, halk egemenliği esasına dayalı temsili hükümetlerin, vatandaşların “derin ve önemli insani değerlerin özellendiği mekan” olarak tanımladığı “özel” alanına müdahalesinin sınırlı ve koşullu olması gerektiği üzerinde dururken; günümüz siyaset düşüncesinin hemen her fırsatta başvurduğu ortak felsefi kabullerden biri olan kamusal/özel ayrımının da temellerini atmıştır. Söz konusu ayrım; neyin iyi, doğru ya da yararlı olduğuna karar verirken başvurulan kıstasların özgüllük arz ettiği, dolayısıyla uygulanacak yöntem ve araçların meşruluğundan herhangi bir eylem ya da olay hakkında verilecek hükme kadar her konuda farklı türde “değerlendirmeler” gerektiren iki ayrı yaşam alanının verili bir gerçeklik olarak kabulüne dayanmaktadır. Tartışmalar da çoğunlukla bu değerlerin neler olduğuna bağlı olarak “kamusal” ile “özel” arasındaki sınırın açıklığa kavuşturulmasında ve mevcut siyasi yapının buna uygun olup olmadığı noktasında düğümlenmektedir.

Kamusal/özel ayrımının sanıldığı kadar yerleşik ve “köklü” bir görüngü olmadığını savunan Raymond Geuss, Kamusal Şeyler, Özel Şeyler adlı kitabında, tarihi incelemenin günümüz siyasetini anlamak için “eleştirel bir içgörü” kazandırdığı fikrinden hareketle, bizleri tarihte yapılan farklı kamusal/özel ayrımlarını düşünmeye ve bugün böyle bir ayrıma gereksinim duymamızın ardındaki saikleri sorgulayarak, liberalizmin dışında alternatif bir siyasi düşünüm arayışına çağırmaktadır.