BoyutPedia

Model ve Sembol Die Erfindung der Türkei

Katja Eydel

Sternberg Press, New York/Berlin, 2006, 184 s.

Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte başlayan devrim yılları, yeni bir devletin modernleşme ve kalkınma çabasına olduğu kadar, devlet seçkinlerinin önderliğinde yeni bir ulusal kimliğin inşa edilme sürecine de tanıklık etmiştir. Din, dil, devlet, hukuk, eğitim, kıyafet, kadın-erkek ilişkisi gibi toplumu doğrudan ilgilendiren konularda tepeden inme müdahalelerin yapıldığı bu dönemde, bütün büyük toplumsal dönüşümlerde görüldüğü üzere, insanların yeni düzene “rıza” göstermesi ve sunulan yeni kimlikle “dolaysız” bir şekilde özdeşleşebilmesi için başvurulan sembol ve işaretler, değişimin sadece ifadesi değil, aynı zamanda etkin birer aracı olmuşlardır.

Katya Eydel, 2005 yılında yaptığı sekiz aylık bir gözlemin ardından ortaya çıkardığı fotoğraf albümünde, 1923 yılında kurulan yeni bir devletin ve o devletin günümüze kadar uzanan modernleşme serüveninin kentsel mekan ve insani pratiklere yansıyan temsiline odaklanıyor. Gerek düşüncenin ifade edilişinde, gerekse davranışların anlam kazanışında sembolik anlatım, ideoloji ve temsiliyet arasında kurulan çoklu ilişki ağlarının irdelendiği albüm üç ana bölümden oluşuyor: İlk bölümde yeni kimlik arayışının mimari ve kentsel yapılaşma anlamında doğrudan ifadesini bulduğu başkent Ankara ile bu arayışın Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’ndan itibaren izlediği yol ele alınırken, ikinci ve üçüncü bölümlerde gündelik hayata ait kolektif bir faaliyet olarak “tatil halleri” ile belli başlı geleneksel kurumlar üzerinde duruluyor. Albüme Ariane Müller, Bernd Nicolai ve Bülent Tanju açıklayıcı kuramsal yorumlarıyla katkıda bulunuyorlar.