BoyutPedia

Şehrin Mimarisi

Aldo Rossi

Çeviren: Nurdan Gürbilek

Kanat Kitap, Eylül 2006, 244 s.

1966’da yayımlanan Şehrin Mimarisi, işlevin mimarlık için bir başlangıç noktası olamayacağını savunurken, yerine şehrin kolektif belleğini tanımlayan “tip”leri öneriyor. Sandalyeden binaya ve oradan şehre her şeyi bir tasarım nesnesi olarak gören işlevselciliğin aksine, şehirle mimarlık arasında karşılıklı bir ilişki olduğunu savunuyor. Rossi’ye göre mimarlık şehrin inşasından sorumlu olan disiplinken, şehir de kolektif belleğiyle mimarlığın kaynağıdır. Şehri istatistiklere, grafiklere, arazi kullanımına indirgeyen ve eşzamanlı mekan analizleriyle açıklamaya çalışan modern planlamanın aksine, yazar, şehrin morfolojisini eşzamanlı ve artzamanlı bir süreklilik üzerinden okuma/anlamayı öneriyor.

Yazarın gözüyle bakıldığında, Şehrin Mimarisi, bir yandan bütün dünyayı aynılaştırıp düzlerken, bir yandan da “tasarım” disiplinleri marifetiyle, aslında aynı olanı sözde farklarla donatarak, büyük bir açgözlülükle sürekli alanını genişleten tüketim örüntülerine karşı bir direnç politikası önermeye yönelik. Rossi tüketim mekanizmalarının bıktırıcı nakaratları –kopuş, değişim ve sözde yenilikler– yerine kalıcılık ve tekrara yoğunlaşırken; yine bu mekanizmaların zorlama bir yaratıcılık beklentisiyle ajite ettiği mimarı, üzerindeki yükten kurtararak, zaten orada olanı, gizil olanı ortaya çıkarmaya davet ediyor.

Modern mimarlık eleştirileri açısından bir dönüm noktasına işaret eden Şehrin Mimarisi 40 yıl aradan sonra Türkçeye çevrildi.