BoyutPedia

Kani Kuzucular (1949-2007) Erken Yitirdik

Kani Kuzucular (1949-2007).

Öğrencilerle bir ölçüm uygulamasında.

Eylül ayı içinde İTÜ Mimarlık Fakültesi Restorasyon Anabilim Dalı önemli bir kayıp yaşadı: Kani Kuzucular’ı yitirdi. Aynı fakültenin mezunuydu Kuzucular. Başka hiçbir kurumda çalışmadı; daha öğrenciliğinden başlayarak, o zamanki adıyla, Mimarlık Tarihi Kürsüsü’nün araştırma projelerine ve diğer etkinliklerine katıldı. Mezun olunca da İTÜ’ye bağlı olarak yeni kurulan MTRE’nin (Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Enstitüsü) kadrosuna katıldı. Yıllarca o araştırma kurumunun genel sekreterliği görevini yürüttü. Başta Edirne Selimiye Camisi olmak üzere pek çok tarihsel yapının ölçümlerinde ve rölövelerinin hazırlanmasında çalıştı. Çok sayıda Osmanlı ve Osmanlı öncesi Anadolu Türk yapısının aksonometrik perspektiflerini hazırladı. Bu bağlamda geç 19. yüzyılda Choisy’nin Fransa’da açtığı yola Türkiye’den katılan ilk mimar oldu. Kısacası, tarihsel yapılar üzerine yeni ve matematiksel bir görsel kavrayış geliştirmek konusunda öncü rolü oynadı. Öte yandan, Mimarlık Tarihi Kürsüsü’nün hemen tüm öğretim üyelerinin çalışmalarına yıllarca destek verdi. MTRE’yi aktif ve üretken bir odak kılmak için uğraştı, bürokratik engelleri aşmak için çabaladı durdu. Ta ki 1980 darbesine kadar… Darbe ve YÖK üniversite yapılanmasını keyfi kararlarla değiştirene dek umutla MTRE’nin işe yarar bir örgüt olabileceğine inandı. Yeni düzenlemeyle MTRE gibi uzmanlığa yönelik araştırma enstitüleri ortadan kaldırılıp, farklı bilimsel etkinlikleri saçma bir karışım içinde biraraya getiren Uyg-Ar Merkezleri kurulunca, zorunlu olarak yıllarca bu merkezin genel sekreterliğini yürüttü. Ama artık kendi etkinliklerini yapmaya yetki ve fırsatı bulunmayan bürokratik bir mekanizmanın içinde konumlanmak zorundaydı. Giderek umudunu yitirdi. İşlevsizleştiğini düşündü. Yine de Doğan Kuban’ın danışmanlığında Amasya kentinin tarihsel değişim sürecini ele aldığı doktora tez çalışmasını bitirdi. Bu koşullarda fakültenin Restorasyon Anabilim Dalı’nın kadrosuna öğretim görevlisi olarak transfer olacaktı. Orada da çeşitli araştırma ve uygulama projelerinde aktif biçimde çalıştı.

Sivas Gökmedrese ve Galata Mevlevihanesi gibi önemli anıtların rölöve ve restorasyonlarında görev aldı. Yakından tanıyan herkesin bildiği gibi, bulunduğu ortamı sesiyle ve varlığıyla dolduran bir insandı. Çalıştığı kurum artık renginin önemli bir kesimini yitirdi. Üstelik çok erken oldu bu…

Anabilim Dalı’ndaki çalışma arkadaşlarıyla.

Sultanahmet Camisi, aksonometrik perspektif. Zeynep (Nayır) Ahunbay’ın doktora tezi için hazırlanmış çizim.