AKM’de İSMD Sergisi:“Binalar
Konuşunca Mimarlık Susar”
İstanbul Serbest Mimarlar Derneği’nin bu sergisinin amacı,
hiçbir mimarlık ürününün estetik ve teknik kalitesini tartışmaya açmak değil.
Sergi ve ona eşlik eden kitap, her ikisinde de görselleştirilen binaları
tasarım bağlamında iyi ya da kötü olup olmadıkları biçiminde yargılamıyor. Her
ikisinde de tartışılmak ve eleştirilmek istenen yaklaşım, binalar aracılığıyla
hepimize, hangi görüşte olursak olalım, ideolojik dayatmalar yapma ısrarından
ibaret. Uzun bir zamandan beri, neredeyse modernleşmenin iki yüzyıllık uzun
serüveni boyunca, kamusal mekanda binaları birer ideolojik temsil nesnesi
olarak kullanmayı ve algılamayı sürdüren bir damar var. Hemen her görüş ve
siyasal yaklaşım, her zaman merkezi yönetimin olmasa da, kamunun kaynaklarını
kullanarak toplumu kamu binalarının mimarisiyle eğitmeye çalışıyor. Hepimize
ait olan binalardan “terbiyevi ve ahlaki” mesajlar vermeye çalışıyor.
Sadece güncel örnekler üzerinde yoğunlaşan sergi ve kitabın
vurgulamaya çalıştığı şu: “Kamu binaları ideolojiden, kimlikten, inançtan
vs’den konuşmaya başlayınca, mimarlıktan konuşmaya mecalleri kalmıyor. Sonuçta,
çevremizi kuşatan o mimarlık kılığına bürünmüş dayatmalar yüzünden, bizim de
hem mimarlıktan, hem de bize binalar sayesinde belletilmek istenen
mimarlık-dışı konulardan konuşma hakkımız elimizden alınmış oluyor.”
Sergi bu sorunu “Kimlikten Konuşmak”, “Çağdaşlıktan
Konuşmak”, “İnançtan Konuşmak” ve “Tarihsellikten Konuşmak” gibi dört başlık
halinde ele alarak bir hatırlatmada bulunuyor: Binalar aracılığıyla
mimarlık-dışı söz söylemeye çabalamak yerine, mimarlığın kendi sözünü
söylememiz gerekiyor. Dolayısıyla, sergideki deyimle, “Artık ‘karnından
konuşan’ binaları ve müsebbiplerini susmaya davet etmenin vakti geldi de
geçiyor bile...”
Sergi düzenleme kurulu, mimarlık dünyasının yakından
tanıdığı şu adlardan oluşuyor: Neşet Arolat, Hasan Şener, Uğur Tanyeli, Doğan
Tekeli. Serginin küratörlüğünü, sergi ve sergi kitabının metin yazarlığını Uğur
Tanyeli yaptı. Sergi, sergi kitabı ve tanıtım malzemesinin tasarımını Esen
Karol gerçekleştirdi. Sergi ve kitabın fotoğraflarını Cemal Emden çekti.
İstanbul Serbest Mimarlar Derneği’nin hazırladığı “Binalar
Konuşunca Mimarlık Susar” başlıklı sergi, 13-29 Aralık 2007 tarihleri arasında
İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nin en üst katındaki Sergi Salonu’nda
izlenebilecek.
Estergon Kalesi, Keçiören, Ankara.
Eskişehir’de bir köprü.