Müzik
ve mimarinin evrenselliğinde buluşan bir Foster yapısı: SAGE
Açılmış olduğu 2004 yılının Aralık ayından itibaren,
ister katılımcı, ister seyirci olarak müzikle ilgilenen herkesi bu evrensel
sanatın farklı boyutlarını keşfetmeye davet eden Sage Gateshead, uluslararası
platformda en tanınmış mimarlık gruplarından biri olan Foster & Partners
imzası taşıyor.
Dünya Ticaret Merkezi'nin yerine inşa edilecek olan yeni
Ticaret Merkezi Kuleleri’nin tasarımında imzası olan üç mimarlık grubundan biri
olan Foster and Partners, İngiltere’nin kuzey-doğusundaki Gateshead kentinde
konumlanan yapının projesini müşterinin taleplerini oluşturan şu üç kriterden
yola çıkarak tasarlamış: müzik performansı ve eğitimi için kusursuz akustik
donanımlı oditoryumları ve eğitim olanakları olan uluslararası bir merkez; halk
katılımına tümüyle açık bir kurum ve yenilenen Gateshead Quays alanı için bir
odak noktası yaratmak…
Heyecan verici ve dramatik mimarisiyle Sage Gateshead,
Foster and Partners’ın sanat performansları için tasarladıkları ilk yapı olarak
öne çıkıyor. Arup Acoustics, Davis Langdon, Mott MacDonald, Theatre Projects
Consultants, Foster and Partners’ın bu projede danışmanlık aldığı kişi ve
kurumlardan bir kaçı.
Yapıda üç ayrı oditoryumun yanı sıra, Müzik Eğitim Merkezi,
performans odaları, idari ofisler ve halka açık meydan, kabuk biçimindeki
çatının altında tasarlanmış. Konser salonlarının üzerinde süzülen kabuğun
formu, yapının hemen bitişiğindeki Tyne Köprüsü’nün ikonik kemerlerinden
esinlenmiş.
Tasarım yaklaşımının anahtarı olarak, “herkese kolayca
ulaşılabilir olma” kriterinin esas alındığı projede, üç oditoryumla yükleme
girişlerinin aynı seviyede bulunması, bu yaklaşıma örnek gösterilebilir.
Newcastle rıhtım bölgesinin çarpıcı manzarasıyla çevrelenmiş,
umuma açık üstü kapalı bölüm yapının en merkezi noktası olarak tanımlanabilir.
Burası, kafeleri, barları, dükkanları, Müzik Bilgi Merkezi ve daha da önemlisi
“sürprizli” performans alanları ile günün 16 saati “yaşayan” bir meydan olma
özelliği taşıyor. Bu meydanın hemen altında konumlanan Müzik Eğitim Merkezi’nin
26 alıştırma odası ve atölyesi, bir yandan iç meydanla görsel iletişim kurarken
diğer taraftan nehir manzarasına bakan bir alışveriş merkezi boyunca
sıralanmış.
Dalgaları andıran ve çapraz kesidi midyeyi çağrıştıran
formuyla dikkat çeken dış kabuğu kaplayan paslanmaz çelik paneller, farklı
doğrultularda yansıttıkları ışıkla gün boyunca devamlı değişen, kinetik bir
gösteri sunuyor. “Gösteri devam etmeli” dercesine...
Buro Happold tarafından mühendislik projeleri
gerçekleştirilen çatı, 80 metre açıklığı geçen dört çelik kemer üzerinde
taşınan bağımsız bir yapı olarak tasarlanmış. 750 ton çelikten oluşan ızgara
formundaki kabuğu toplam 3280 düz panelle (3000 paslanmaz çelik + 280 cam
kaplama) kaplandığı bir yapı bu. Çatının altında yer alan oditoryum ve teknik
odalar, ses geçirimsizliğini sağlamak için altı bağımsız beton yapı olarak
tasarlanmış.
Oditoryumların dünya standartlarındaki akustik performansını
sağlamak için Arup Acoustics’in form, fonksiyon ve malzeme ile ilgili klasik
ritüelleri bir araya getirerek doğal akustikte kusursuzluğu yakaladıkları
projede, mekan boyutlarından duvar yüzeylerinin modellenmesi ve malzeme
seçimine kadar her şey maksimum akustik performans için düşünülmüş.
Salon 1, her biri 14 ton gelen hareketli tava panelleriyle
donatılmış. Böylece mekan yüksekliği, müziğin tarzı ve gereksindiği optimum ses
yansımasına göre ayarlanabilir hale getirilmiş. Müzik Eğitim Merkezi’nde 26
ayrı mekandan oluşan odalar, birbirine paralel olmayan duvarlarla tasarlanmış.
Bunun sebebi ses yansımalarının düzenli olmasını sağlamak.
Sage’in mimarisinde Foster and Partners’ın çevreye
sorumluluk taşıyan tasarım yaklaşımının tipik bir örneğini görmek mümkün.
Oditoryumlar yapı içinde yapay olarak iklimlendirilen yegane mekanlar olarak
öne çıkıyor. Bunun da akustik kaliteteden ödün verilmeden yapıldığının altını
çizmek gerekir. Mutlak sessizliğin gereksinildiği bu alanlarda teknik odalar
ana mekanlardan yapısal olarak ayrıştırılmış olup havalandırma kanalları
akustik yalıtım malzemesiyle sarılarak, hava akışı sırasında istenmeyen sesin
en aza indirgenmesi sağlanmış.
Sage’in aerodinamik formu, hakim kuzey-batı rüzgarını,
yapının odak noktası sayılan umumi meydana ve Eğitim Merkezi’ne doğal havalandırma
sağlayacak biçimde tasarlanmış.
