“Yolcu
sayısının hızla artacağını düşünüyoruz”
Eski terminale oranla her bakımdan üstünlüğü göze çarpan
yeni terminalde yolcu sayısının da gün geçtikçe artması bekleniyor. Şu anki
rakamlar bu beklentinin çok da uzun sürmeyeceğini gösteriyor.
Havalimanları genelde iki grupta toplanır. Bir tanesi İstanbul,
Frankfurt gibi 12 ay boyunca çalışan, işadamlarının veya benzeri yolcuların
geçtiği yerler diyebileceğimiz havalimanları. Bir de charter terminalleri vardır
ki Antalya ve Dalaman gibi daha çok turistik destinasyonludur. Tarifeli değil,
charter seferlerinin yapıldığı yerlerdir. Dalaman bu anlamda Antalya’dan sonra
2. büyük charter terminalidir. Kapasite olarak da önemli bir potansiyel taşımaktadır.
Ben daha önce Antalya I Terminal açılışında bulundum ve orayı yönettim. Büyük
tecrübemiz oradan geliyor. O terminal açıldığında 1.7 milyon yolcu ile açılmıştı.
Yolcular hızla arttı ve şu anda 7.5 milyon yolcuya hitap ediyor. Yetmeyince
ikinci terminal de açıldı. Görüleceği üzere bölgenin turistik destinasyon olması
nedeniyle bu bölgelerde açılan terminallerin böyle hızlı bir artış potansiyeli
var. Tahminimiz, yıllık yolcu sayısının son üç yıla oranla -bu yılı saymazsak-
yüzde 17 civarında artmış olduğudur. Yolcu sayısının yıllar itibariyle yüzde
9-10’lar civarında artacağını düşünüyoruz. Bu da uluslararası firmalar bazında
böyle kabul görmüştür ki onlar bu konuda çok pesimist düşünürler. Şu andaki
yolcu sayısının hızla artacağını düşünüyoruz. Çünkü burası bakir bir bölge.
Tesis sayısının da zamanla artacağını sanıyoruz. Yine burada devletin önemli
bir turizm projesi var: “Dalaman Turizm City”… Devlet üretme çiftliğinin yaklaşık
45 bin dönümlük arazisi turizme açılıyor. Turizm Bakanlığı bununla ilgili
projelerini hazırladı. Burada 35 bin yataklık kapasite; golf alanları,
rekreasyon merkezleri var. Doğaya saygılı bir proje geliştirildi. Büyük bir
ihtimalle gelecek sene başında proje hayata geçecek.
Eskiden yolcu sıkıntı çekiyordu
Burası eski terminale göre 5 kat büyüklükte olan bir
terminal. Eski terminalde fiziki yetersizlikler had safhadaydı. 1,5 milyon
yolcunun geçişine elverişli değildi, açık alanlara doğru uzun kuyruklar oluşmaktaydı.
Dolayısıyla yolcu bayağı bir sıkıntı çekmekteydi. Şimdi yolcu bu gördüğünüz
konforlu, geniş alanda rahatlıkla check-in yaptırmakta, uçağını beklemekte,
yiyecek-içecek ihtiyaçlarını gidermekte. Yani yolcu memnuniyeti had safhada. Bu
durumda aşırı kalabalıklar yerine yeni bir düzen gelmiş olmakta. Aynı şekilde
terminal kullanıcıları olan yer hizmet kuruluşları, havayolu şirketleri de
rahat ofislerde, klimatize edilmiş ortamlarda çalışmaktalar. Bizim burada bir
de 45 bin m2 genişliğinde, 600 küçük büyük araç parklı bir otoparkımız var. Bu
charter havalimanlarında önemli bir konu. Yolcuların belli saatlerde gelmeleri
nedeniyle yolcu otobüslerinin rahatlıkla park etmelerini sağlayacak bir alan
gerekiyor. Otoparkımız çok rahat, eskisi gibi sıkışıklıklar yaşanmıyor. Yolcu
arrival’dan çıktıktan sonra 70 adet karşılama bankosu var. Bu bankolarda her
bir acente, yer hizmet kuruluşunun, incoming şirketinin kendi tabelası var ve
bu tabelalarda yolcularını karşılayıp check-in’lerini yaptırdıktan sonra yolcu
otobüsüne yönlendirilmekteler. Yakın zamanda yine orada yolcuların ve çalışanların,
rehber ve şoförlerin faydalanabilecekleri bir otopark büfemiz ve cafe’miz
olacak. Yolcusu, çalışanı, acentesi ve rehberiyle herkesin rahat edeceği bir
konfor sağlanmış durumda.
Havacılık, yükselen bir değer
Biz burada önemli bir başarıya imza attık. Tecrübeli ve yetişmiş
bir kadromuz var. İnsan kaynaklarımız oldukça güçlü. Dolayısıyla inşaat alanındaki
gücümüzle beraber tabii ki başka havaalanlarına da ilgi duyuyoruz. Başka
ülkelerde özellikle yine bu tür benzeri işletmeleri işletecek güce ve
kapasiteye sahibiz. Onlarla da ilgileneceğiz... Çünkü artık havacılık
Türkiye’de ve dünyada yükselen bir değer. İnsanlar refaha kavuştukça daha çok
seyahat ediyorlar. Dünya Turizm Örgütü’nün rakamlarına göre 5 yıl önce dünyada
seyahat eden yolcu sayısı 500 milyon yolcu iken bugün 800 milyon yolcuya çıkmış
vaziyette. Özellikle havayolu ile süreler kısaldıkça insanlar daha uzaklara
seyahat etmekteler. Bu önemli bir fırsat. Sektör de hızla gelişiyor zaten.
Sayılarla ATM Dalaman…
Yolcu köprü sayısı: 7 köprü, 8 körük
Uçak park adedi: Köprülerde 8,
açık park pozisyonunda: 14
Check-in kontuarı sayısı: 60
X-ray cihazı sayısı: 8
Pasaport bankosu sayısı: 44
Bagaj kapasitesi: Saatte 5000 (547 m.)
Yeni Dış Hatlar Terminali ile Eski Dış Hatlar Terminali
Arasındaki Farklar
Eski Dış Hatlar Yeni
Dış Hatlar Fark
Toplam Alan 21.588 m2 157.000 m2 340 %
Yolcu Kapasitesi 3.000.000
10.000.000 233 %
Pasaport Kontrol Noktası 18
44 144 %
Xray Cihaz Sayısı 3 8 167
%
Check-in Kontuar 24 60 150
%
Köprü Sayısı 4 7 75
%
Yeni Terminal ve ‘İlk’leri…
• Türkiye’de ilk defa “Project Finder” sistemi uygulanıyor.
Terminal bütçesinin yüzde 80’i kredi, yüzde 20’si öz kaynaklardan oluşuyor.
Türkiye’de ilk defa bir projenin kendisine kredi veriliyor. Başka kefalet
aranmıyor.
• Terminal binasının yapımında mimari anlamda oldukça yüksek
bir duyarlılık gösterilmiş. Terminalin en önemli mimari özelliklerinden birisi,
binanın çelik kafes yaklaşımı ile güneş kırıcı sistemle örtülmesi ve
oluşturulan doğal hava sirkülasyonunun bina içerisindeki iklimlendirmeye olumlu
katkıda bulunması. Bina içinde yerel bitkilerin kullanıldığı peyzaj alanları da
havaalanı içinde doğal bir atmosfer yaratmayı amaçlıyor.
• Türkiye’de ilk kez bir havaalanında McDonald’s, KFC ve
Pizza Hut yer alıyor.
• İlk kez ATM Dalaman Dış Hatlar Ar-Ge bölümü tarafından
geliştirilen mini-fids denilen kişiselleştirilmiş uçuş board’ları
kullanılmakta. Bunlar yolcular için geliştirilmiş, bağımsız el bilgisayarı
düzeyinde ayaklı, küçük bilgi bankaları. Yolcuların kolayca kullanabilmeleri
için food court ve CIP bölümünde konuşlandırılmış bu board’lara yolcular uçuş
numaralarını girerek uçuş bilgilerine kolaylıkla ulaşıyorlar.
• Türkiye’de ilk kez bir havaalanında Airlet ve Air Game
mağazaları yer alıyor.
Uluslara Göre Gelen Yolcu İstatistikleri
TOPLAM
GİDEN YOLCU İNGİLİZ
HOLLANDALI ALMAN RUS DİĞER
Temmuz 06 222.330 118.923 15.474
17.374 16.339 54.220
Ağustos 06 257.220 145.383 22.427
18.162 17.379 53.869
Toplam 479.550 264.306 37.901
35.536 33.718 108.089
% 100,00 % 55,12 % 7,90
% 7,41 % 7,03 % 22,54 %
Yeni Terminali 2 Ayda Kullanan Yolcu Sayısı
Dönem Gelen Yolcu Giden Yolcu
Temmuz 06 252.490 222.330
Ağustos 06 241.852 257.220
Toplam 494.342 479.550
