Dalaman,
ATM ile dünyaya açılıyor
ATM tarafından yapımı gerçekleştirilen Türkiye’nin üçüncü
büyük terminali Dalaman Yeni Dış Hatlar Terminali, belirtilen sürenin bitimine
8 ay kala 1 Temmuz 2006’da faaliyete geçti. 10 milyon yolcu kapasiteli yeni
terminalin sektördeki açığı tamamlarken gelen yolcu memnuniyetini de üst düzeye
taşıması bekleniyor.
ATM şirketi tarafından yapımı gerçekleştirilen ve Türkiye’de
turizm denince akla gelen belli başlı destinasyonlara ulaşımı sağlayan yeni
Dalaman Dış Hatlar Terminali, 3.5 aydır faaliyette... Modern çizgilerin ve işlevselliğin
ön planda olduğu binanın tasarımını uluslararası Türk mimarları olan Emre
Arolat ve Bünyamin Derman üstlenmiş. Özellikle çevreye duyarlı, saygılı bir
mimari proje üretilmesine dikkat edilirken binanın üstünde yer alan güneş kırıcıları
sayesinde doğal hava sirkülasyonu yaratılarak hem havalandırmaya hem ısınmaya
karşı doğal bir perde oluşturulmuş. 3500 işçi ve mühendisten oluşan bir ekip
tarafından yapımı gerçekleştirilen terminal, 150 milyon dolarlık bir yatırımın
sonucu. Tamamen uluslararası finansmanla “Project Finder” metodu ile gerçekleştirilen
tasarı, Almanlar’ın ünlü yatırım bankası HypoVereinsbank tarafından
kredilendirilmiş.
Güçlü bir bileşke: ATM
3500 işçi ve mühendisten oluşan bir ekip tarafından yapımı
gerçekleştirilen terminal, 150 milyon dolarlık bir yatırımın sonucu.
Modern çizgilerin ve işlevselliğin ön planda olduğu binanın
tasarımını uluslararası Türk mimarları olan Emre Arolat ve Bünyamin Derman
üstlenmiş.
Aksa, Turkuaz ve Manas şirketlerinin birleşiminden oluşan
ATM şirketinin asıl hissedarı Aksa ve YDA Grubu. YDA Şirketler Grubu, merkezi
Ankara’da bulunan, uzun yıllar inşaat sektöründe yer almış; kamu ve özel
sektöre çeşitli alt yapı ve üst yapı çalışmaları yapmış olan bir firma. Aksa,
YDA Grubu’nun bir inşaat firması. Turkuaz, Kazakistan’da
konuşlanmış; dağıtım, perakende ve inşaat alanında çalışan önemli, büyük
ölçekli bir Türk firması.
Manas ise Kırgızistan’ın Devlet Hava Meydanları işletmesi.
Bu oluşum bir konsorsiyum halinde Devlet Hava Meydanları’nın
açmış olduğu Dalaman Havalimanı ve Mütemmimleri Yap İşlet Devret Projesi’nin
ihalesini kazanmış. ATM’nin havalimanını işletme süresi ilk olarak 6 yıl, 5 ay,
20 gün olarak belirlenmiş. Ardından ilave yatırımların da süresinin
eklenmesiyle yaklaşık 9 yıl gibi bir süre ortaya çıkmış. Daha sonra İstanbul’da
olduğu gibi süre bittiğinde yine işletmecilik ihalesi açılacak ve o ihaleye katılan
firmalar arasından hangisi iyi teklif verirse onun tarafından işletilecek. Ama
genel görünüm o ki İstanbul’da olduğu gibi içeride halen işletmekte olan firma
avantajlı konumda.
10 milyon yolcuya hizmet!
ATM Dalaman Dış Hatlar Terminali, Antalya ve İstanbul’daki dış
hatlar terminallerinden sonra, ülkemizin yolcu sayısı bakımından en büyük 3.
terminali olma özelliğini taşıyor. Daha önceki terminalin 3 milyon turiste
hizmet vermekte yetersiz kalmaya başladığı Dalaman’da, bugünkü yolcu kapasitesi
3 katından fazlaya çıkartılarak 10 milyon yolcuya kolaylıkla hizmet verecek şekilde
tasarlanmış. Çalışan sayısı; terminal yönetimi, güvenlik ve temizlik bölümleri
dahil olmak üzere yaklaşık 600-650 civarında iken toplam terminal çalışanı düşünüldüğünde
bu sayı yaklaşık 2000 kişiye ulaşıyor.
Yeni Dış Hatlar Terminali, ana bina 149 bin metrekare, ilave
8 bin metrekare; İtfaiye Binası ve Apron Bariyer Binası, Arıtma Binası, Çöp İmha
Binası olmak üzere toplam
157 bin metrekare büyüklüğü ile mevcut terminalin yaklaşık 5
katı büyüklükte ve yılda 10 milyon yolcuya hizmet verebilecek kapasitede.
Terminal binasının yanı sıra alanda 14 yeni uçak park pozisyonuna imkan sağlayan
210 bin metrekare büyüklüğünde ilave apron, 600 araçlık otopark ve CIP salonu
bulunuyor. Eski terminalde 24 olan check-in kontuar sayısı yeni terminalde
60’a, 3 noktadan yapılan giriş sayısı 8’e, 22 olan pasaport kontrol noktası sayısı
44’e, 4 olan körük sayısı da 8’e yükseltilmiş.
Yüksek güvenlik
Milli Sivil Havacılık Güvenlik Protokolü’nün uygulandığı ATM
Dalaman Yeni Dış Hatlar Terminali’nde kullanılan güvenlik teknolojisi, Avrupa’daki
benzer pek çok havaalanından daha ileri düzeyde. Kurulan in-line güvenlik
sistemleri ile yolcu bagajları, terminal girişindeki x-ray kontrolüne ilave
olarak, check-in’den sonra da uçağa gidinceye kadar 5 ayrı seviyede elektronik
güvenlik sistemleri tarafından taranıyor. Gate girişlerinde x-ray aramasından
geçirilen yolcular tamamen arındırılmış olarak gate’e alınıp oradan boarding
yapmaktalar.
Yolcu yapısı
ATM Dalaman Dış Hatlar Terminali, yaklaşık 10 milyon yolcu
kapasiteli. Kaş Kalkan’dan, Marmaris Datça’ya kadar olan geniş turistik
destinasyona hitap ediyor. Bu bölge ağırlıklı İngilizler’in geldiği bir bölge. İngilizlerin
toplam yolcu içindeki payı yaklaşık yüzde 55 civarında. Ardından Almanlar,
Hollandalılar ve Ruslar gelmekte. Onların da payları yüzde 8-9’lar civarında.
Gelen İngiliz yolcuların önemli bir kısmı Londra ve Manchester çıkışlı iken
Rusya’dan gelen yolcular da Moskova çıkışlı.
13 farklı mağaza
Yaklaşık 13 mağaza ile hizmet veren ATM Dalaman’da farklı mağaza
seçenekleri mevcut. Alandaki free shop mağazaları Unifree adlı uluslararası
firma tarafından işletilmekte. Bu firma aynı zamanda İstanbul’u ve Antalya
II’yi de işletiyor. Bu ana Duty Free dışında gate’lerde üç küçük free shop mağazası
daha bulunuyor. Onun dışında yine bu free shop’un idaresi altında başka mağazalar
da var. “Desa”, “Mavi Jeans” ve “Bazaar” denilen lokum vb. çeşitli gıda
maddelerinin satışının yapıldığı otantik bir mağaza ile “Accesourize” denilen
çeşitli hediyelik eşyaların satıldığı mağaza bunlardan birkaçı. Bunlar dışında
outlet mantığı ile çalışan “Airlet” mağazası var. Kaliteli ürünlerin oldukça
ucuz fiyatlara satıldığı bu mağazada ürünlerin bir kısmı Çin’den gelirken bir kısmı
da Türkiye’nin ihraç mallarından oluşuyor. Konsepti; tekstil, ev tekstili,
porselen eşya, oyuncaklar ve kırtasiyeden oluşuyor. Airlet’in bitişiğinde
yolcuların ve çocuklarının oyalanabileceği bir Air Game mağazası yer alıyor.
Çocuklu aileler, ufaklıklar burada oynarken kendileri de rahatça alışveriş
yapabiliyor.
Cafe’ler, restoranlar…
ATM Dalaman Dış Hatlar Terminali’nden içeri girildiğinde
gerek mağazalar gerek cafe ve restoranlar açısından bakıldığında yolcular için
geniş bir alan söz konusu. Restoran ve cafe’lerin bulunduğu Food Court’ta da Mc
Donalds’tan, Algida, KFC hatta Pizza Hut’a kadar uluslararası markalara rastlıyorsunuz.
Aynı bölgede yer alan Anatolia Restaurant, genelde Türk lezzetleriyle öne çıkarken
“Food Stop” markası adı altında Brasserie, Mongolion Restaurant ve Efes Beer
Park olarak hizmet veren grup da farklı dünya tatlarını yolcularla buluşturuyor.
Turistlerin oldukça fazla rağbet ettikleri bu yerler özellikle uzun oturumlar
için ideal. Bunun yanı sıra alanda check in bölgesindeki yolcu ihtiyaçlarını
karşılamak üzere cafe’ler de söz konusu.