Dört
mevsim Votka ateşi…
Türkiye’de son yıllarda alkollü içecekler alanında iç ve dış
pazarda “votka” konusunda sıkı bir rekabet başladı. Trend haline dönüşen votka
tutkusu ile birlikte pek çok yabancı votka firması Türkiye’de alkollü içecekler
pazarına hızla giriş yaptı... Votka neden bu kadar seviliyor? Üreticiler,
tüketiciler kadar mutlu mu? Karşılaştıkları sorunlar neler? Ünlü votka firmaları
ve ürünleri ile ilgili yaptığımız araştırma ile votka dosyasını açıyoruz…
Türkiye’de en çok tanınan markaların başında gelen
Absolut’u gözleriniz boşu boşuna aramasın! Çünkü hiçbir mana veremediğimiz şekilde,
ısrarla aramalarımız sonucu ulaştığımız herhangi bir yetkili, ne röportaj
talebimizi kabul etti ne de gönderdiğimiz soruları yanıtlamayı…
Son yıllarda tüketicilerin özelliklede genç kesimin eğlence
mekanlarındaki tek tercihi “votka”. Kimi mekanlarda votkanın yerini markaların
söylemi aldı. Yani, markalar kendi içlerinde marka olmaya başladı. Bu da
votkanın Türkiye’de büyük
bir pazar haline dönüştüğünün göstergesi. Eğlence hayatının
trendinin votka olması ile birlikte, ülkemize gelen votka markaları,
iç ve dış pazarda geniş rekabete yol açtı. Dünyaca ünlü Rus
votkaları ülkemize giriş yapmaya başladı. Türk votkası ise bu rekabette pazarın
en büyük payını kapmak için çalışmalarını sürdürüyor. Cirosal büyümenin yanında
hacimsel büyüme de yaşayan iç pazarda büyük yere sahip olmak isteyenler en
kaliteli votkayı üretme yarışı içindeler. Tüketici ise her geçen gün kendini
yenileyen, içeriği ve görünüşüyle tüketiciyi cezbeden votkaları içmekten
memnun…
Oynak bir içki!
Votkanın son yıllarda trend haline dönüşmesinin sebebini,
Mey İçki Pazarlama Müdürü Yapıncak Gürkan Erkan şöyle açıklıyor: “Sosyal
yaşamdaki değişiklikler, gerek kadın-erkek beraber eğlence ortamlarında
bulunması gerekse de şehirleşme. Ekonomik gücün de artıyor olması; dünyaya
açılımımızı, dünya ile alışverişimizi kolay hale getiriyor. Başka içecekler ile
kolay karıştırılabiliyor olması da içki içmeyi eğlenceli ve cazip hale
getirebiliyor. Sadece sek içimli içkilere göre daha oynak, farklı ortamlara
girebilen bir içki. Yemek öncesi ve yemek sonrası kullanımları da mümkün olduğu
için Türkiye’de tercih edilen bir ürün. Alkol kullanımında votkayı tercih
edenler için son yıllarda artan ithalat ve ihracat pazarı sayesinde,
tüketiciler pek çok alternatif bulabiliyor. Votka yapımında dünyada lider olan
markalar, Türkiye’de önde gelen dağıtım firmaları tarafından ülkemize
getirilerek raflardaki yerini alıyor. Böylece tüketici istediği an istediği
ürünü kolaylıkla satın alabiliyor, ayrıca seçim şansları da yükselmiş oluyor”.
Vodkar firması kurucusu Muharrem Çakır ise votkaya ilginin artması konusunda
şunları söylüyor: “Votka 5-6 milyon litrelerin telaffuz edildiği önemli ve
sürekli artışta gelişmekte olan bir pazar olup özellikle gençler arasında ve
yazın tatil mekanlarda son dönemde popüler olan bir içecek olduğundan tüketimin
Türkiye’de ve dünyada gitgide artacağı tahmin edilmektedir. Alkol derecesinin
40 olması ve organik kokteyllerde kullanılabilen saf alkol olduğu için ilgi
daha da artacaktır.”
Pernord Richard Firması’nın Pazarlama Direktörü Serpil
Kılıçlı ise Türkiye’de votka tüketiminin gün geçtikçe daha çok artan bir trend
gösterdiğini, 2005 yılı verilerine göre yaklaşık 9 milyon litrelik bir votka
tüketimi olduğunu ve bu sayının da daha çok artmasını beklediklerini
belirtiyor.
Avrupa, daha rahat bir oyun alanı
Türkiye’de yüksek alkollü içkilere getirilen ÖTV artışı ise
üreticileri zor durumda bırakıyor. Üreticilerin ödediği yüksek vergiler,
ürünlerin etiket fiyatlarına yansıtıldığından dolayı tüketici de mağdur oluyor.
Avrupa Birliği’nin en yüksek vergilerini ödeyen İsviçre’de bile vergiler 2.60
iken, Türkiye’de vergiler 9.60.
Bir batılı için içki, hayatının değişilmez bir parçasıdır
diyen Mey İçki Pazarlama Müdürü Yapıncak Gürkan Erkan, Türkiye’deki uygulamaya
bir anlam vermekte zorlanıyor. Ve “Bir Avrupalı için votka ve bira
sosyalleşmenin vazgeçilmezi. O tip bir ülkede düşünülen ne bilmiyorum. Toplumun
daha büyük bir kesimini etkileyeceği kesinken bizde alkollü içecek tüketen
kesim büyüyor desek bile o ülkelere göre bu oran çok daha kısıtlı. Dolayısıyla
daha rahat bir oyun alanı diye tanımlanabilir” diyor.
Smirnoff Ürün Müdürü Emre Utku ise, toplam Türkiye votka
pazarının önümüzdeki yıllarda sabit kalacağını öngördüklerini, ancak Premium
votka segmentinin önümüzdeki 5 yıl boyunca her yıl yüzde 12 oranında büyümesini
beklediklerini belirtiyor.
Vergi artışları turizme zarar
Avrupa Birliği ülkelerine nazaran çok yüksek vergi
sisteminin altında kalan votka üreticileri, bu durumun Türk turizmini de kötü
etkileyeceği konusunda ortak fikirdeler. Türkiye’de yüksek alkollü içkilere
getirilen yüksek vergi zamlarının üreticiyi dolayısıyla da tüketiciyi olumsuz
yönde etkilemesi, üreticilerin de kötü tepkiler almasına sebep oluyor. Vodkar
Alkollü İçkiler ithalat firması kurucusu Muharrem Çakır’a göre bu artışlar her
defasında ürünlere daha olumsuz yansıyor. Çakır, “Turizm sektörü, ÖTV’deki bu
artıştan en fazla etkilenecek sektörler arasındadır. Turizmciler fiyat
artışlarından dolayı ucuz ve kalitesiz, hatta kaçak olarak ülkeye sokulan ithal
içkilere yönelecekler” diyerek kaliteye gereken önemi vermeyeceklerini
düşündüğünü söylüyor.
Kaçak içkinin en büyük sebebi
Geçtiğimiz yıllarda Türkiye’de patlak veren ve çok sayıda
kişinin ölümü ile sonuçlanan sahte içki olaylarının ardından iki yıl geçmesine
rağmen ardı arkası kesilemeyen kaçak içki olayları sürüyor. Vergilerin yüksek
oluşu ise kaçak içki satanların, kayıt altına girmesini zorluyor. Mey İçki
Pazarlama Müdürü Yapıncak Gürkan Erkan, bu konudaki sıkıntıları şöyle
açıklıyor… “Maliyetinizle sattığınız ürün arasındaki vergi miktarı o kadar
yüksek ve cazip hale geliyor ki kaçak üretim o vergiyi direkt zemine indiriyor.
Asgari ücretin belli bir oranda olduğu yerde 3–5 koli ürün satıp asgari ücreti
elde edebilir hale geliyorlar. Bu çok tehlikeli ve eğer yaptırımlarınız da
mevduat fonuna göre değilse, bir de yakalananlar yeterli ceza almıyorsa,
üstelik vergi yüksek ise bu işin önünü kesmeniz çok zor!”