Anita
Wardell
Bugünlerde Avrupa’nın jazz vokal sahnesindeki en heyecan
verici isimlerden biri. Giderek yükselen çizgisi, yakın zamanda layık görüldüğü
BBC Jazz Ödülü ve yepyeni vocalese albümü ‘Noted’ ile karşınızda Anita Wardell.
23 Ağustos 1961, İngiltere doğumlu Anita Wardell, 11 yaşında
ailesiyle birlikte taşındığı Avusturalya’da büyümüş. Müziğe yatkın tüm çocuklar
gibi işe, kasetçalarda dinlediği şarkıların üzerine sesini kaydetmekle başlamış.
Rodgers&Hammerstein besteleri, Cole Porter klasikleri, babasının big band
arşivindeki albümleri derken, zamanla Clifford Brown, Cannonball Adderley,
Miles Davis ve Charlie Parker gibi isimlerin dehasına hayranlık duymaya başlamış.
Şarkı söylemeyi ise Ella Fitzgerald, Mark Murphy, Carmen McRae, Betty Carter, Jon
Hendricks ve Eddie Jefferson gibi isimleri dinleyerek tanımış, sevmiş, öğrenmiş.
Avusturalya’daki Adelaide University’de eğitim alırken bir
yandan Kiama Jazz Festivali’nde Sarah Vaughan’a vokal yapmak gibi fantastik
tecrübeler de edinmiş. Albüm kariyeri ise 1980’lerde katıldığı Adelaide
Connection adlı grupla kaydettiği iki albümle başlıyor. 90’larda İngiltere’ye
geri dönen Anita, İngiltere çapında jazz festivalleri, kulüpler, Guildhall
School of Music and Drama’da eğitimine devam ederken 1995’te stüdyoya giriyor
ve ilk solo albümünü kaydediyor. ‘Why do you cry?’ isimli bu albümle Mark
Murphy gibi bir jazz vokal tanrısının dikkatini çekmeyi başarıyor.
Mark Murphy’ye göre Anita, Avusturalya’dan jazz dünyasına
verilmiş bir armağan. “Onun bebop söyleyişi, her zaman tertemiz ve her zaman
belli bir çizgideydi ama şimdi çok daha güzel söylüyor” diyen Mark Murphy,
aslen Anita’nın ballad söyleyişine hayran. “Beni asıl etkileyen, onun ballad
söyleyişi. Onun yaptığı her şeyde, müziği, geçmişi, yeniliği, hepsini bir arada
duyuyorum. Onun gibi şarkıcılar gerçekten az”.
Gerçekten de Anita Wardell, yumuşak ses rengi, mükemmel
entonasyonu ve güçlü ifade yeteneği sayesinde ballad’lara tarifsiz bir
zenginlik katıyor. En son albümü Noted’daki Lonely Woman’dan (Horace Silver)
alacağınız keyfi, uzun zamandır hiçbir ballad’da almadığınızı
farkedebilirsiniz. Sesini tıpkı bir enstrüman gibi kullanan Anita, söylediği
her ballad’ı müzikalitesiyle adeta zarif bir şekilde dokuyor.
Anita’nın bebop şarkılarındaki performansı da olağanüstü.
Zamanı ve boşlukları ustaca kullanıyor, doğaçlama yaparken bir trompetçiden ya
da saksofoncudan farksız bir sound çıkarıyor.
Son albümü Noted, 1950-60 yılları arası Blue Note kayıtlarının
en tanınmış örnekleriyle dolu. Uzun süredir İngiltere’de Anita’ya eşlik eden
Robin Aspland (p) Jeremy Brown (b) Steve Brown (d) ve Alex Garnett (s) gibi
müzisyenlerin de katkısıyla ortaya yepyeni bir sound çıkıyor.
Albüm, Art Blakey and the Messengers kayıtlarının unutulmaz
klasiği Moanin’le açılıyor. Moanin’de güçlü scat ve doğaçlama yeteneğinin
ötesinde kusursuz bir vokal tekniğine tanık olabilirsiniz. Lee Morgan’ın başlı
başına bir yapıt niteliğindeki solosunda yer alan notalar, Anita’nın vokalinde
de aynı netlik ve aynı kıvraklıkla duyulabiliyor. Ek olarak Lee Morgan
solosunun üzerine yazılmış sözler, Anita’ya ait.
Bir başka Blue Note klasiği, ‘Something Else’ albümünün
unutulmaz Autumn Leaves’i de albümdeki yerini almış. Bu şarkıda Anita’nın
ballad söyleme gücüne, tarihi Cannonball Adderley solosunun vocalese versiyonunu
ekleyin. Ortaya çıkan sonuç gerçekten tarifsiz. Jazz vokal seven herkesin bu
yorumuyla Autumn Leaves’e bir kez daha aşık olacağını söyleyebilirim.
Cannonball Adderley solosundaki sözler de yine Anita’ya ait. Anita, hem yazdığı
sözler üzerinde hem de müzikal anlamda titizlikle çalışmış ve karşılığını da
fazlasıyla alıyor.
Bunların dışında albümde iki tane de Horace Silver bestesi
yer alıyor: Vocalese albümlerinin olmazsa olmazlarından biri olan Doodlin’ ve
piyanist Robin Aspland’in eşliğiyle daha da güzelleşen Lonely Woman. Bir Herbie
Hancock klasiği olan Watermelon Man ve Cole Porter’in Night and Day’i ise
albümde yer alan diğer parçalardan bazıları.
Noted albümü ile birlikte çıtasının hiç de alçakta olmadığını
gösteren Anita Wardell, yakın zamanda BBC Jazz Ödülü’ne layık görülmüş. Belki
de jazz vokal dalında Grammy alması an meselesi olan Anita, bugünlerde birçok
dergi tarafından övgülere tutuluyor.
Anita Wardell yeteneğini ve birikimini genç şarkıcılarla
paylaşmayı seven vokallerden. Avrupa’nın önemli okullarına sık sık misafir
sanatçı olarak katılıyor, kimi zaman da kendisi jazz vokal atölyeleri
düzenliyor. 2007 senesinde de Nisan ve Ağustos aylarında iki ayrı workshop
düzenleyecek olan Anita Wardell’in eğitim faaliyetleriyle ilgili bilgi www.anitawardell.com/teaching.htm
adresinde bulunabilir.
Anita Wardell hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler
ya da müziğini biraz da olsa duymak isteyenler için anitawardell.com ve
myspace.com/anitawardell.
