Architectural Association
ve Ecole Speciale d’Architecture de Paris İki Proje + İki Yarışma
Selahattin Tüysüz tarafından
iki önemli mimarlık okulunda, Londra’da Architectural Association’da ve
Paris’te Ecole Speciale d’Architecture’de hazırlanmış iki deneysel öğrenim
projesi ve ödüllü iki yarışma çalışması.
Amalgam “Shanghai
Expo-2010” Sonrası Kentsel Dönüşüm Projesi
Architectural Association Design Research Laboratory master
programında “Parametric Urbanism” konu başlığı altında Selahattin Tüysüz, Sofia
Daniilidou ve Nuno Rosado’nun oluşturduğu “Checkmate” grubu tarafından
tasarlanmış, 2 km’lik alana yayılmak üzere “Shanghai Expo-2010” sonrası
kurulacak ofis ve konut yapılarını içeren bir kentsel dönüşüm projesidir.
Kentin kurgusundaki organik yapı incelendiğinde, odaklanılan değişik
bölgelerdeki kentsel motiflerin, farklı yoğunluklu lekelerden kurulduğu, yani
amorf bir kurguda olduğu görülmektedir. Kentsel yapıya uyum sağlayacak bir
tasarım için üç farklı ölçekte, birbirinin oluşumunu tetikleyen ve süreklilik
sağlayan sistemler geliştirilmiştir. Kent ölçeğinde “Cellular Automata”, bina
ölçeğinde “Genetic Algorithm”, malzeme ölçeğinde ise “Mathematica” modüllerinin
amalgamlaşması sonucu oluşan nesne, bir bütünü oluşturacak şekilde kente
uyarlanmıştır.
Tasarımın ilk aşamasında, kurulu ulaşım düzenine uyum sağlayacak
bir “Urban Grid”in proje alanına yerleştirilmesine karar verilmiştir. Bu
düzenli sistem, metropollerin en büyük sorunu olan trafiğin çözümünü yapılaşmadan
önce ele almaktadır. Arazide kullanılan üç farklı öğenin bütünde kente uyum sağlayacağı
öngörüsüyle, “rasgelelik” kent ölçeğinde önemli bir tasarım unsuru olarak
kullanılmıştır. Bu ölçekte kullanılan “Cellular Automata”, farklı yoğunlukları
kontrol edebilen ve sınırlandırılmış alanda farklı ihtiyaçlara ve zaman değişimlerine
göre yapısal ölçekte kullanılacak olan “Genetic Algorithm” için gerekli başlangıç
noktalarını yani kentsel altlığı oluşturan bir bilgisayar yazılımıdır. Script’e
yüklenen verileri, yapılaşmadaki yoğunluk karşılaştırmaları, ulaşım aksları ve
işlerlikleri, ofis ve konut birimlerinin ihtiyaç sıklıklarındaki farklılıklar
oluşturur. Veriler girildiğinde Cellular Automata’nın çıkardığı sonuç ürün, Şanghay
kentinin deseniyle uyum içindedir.
Kentsel altlığı kullanacak Melscript’le yazılan, bina ölçeğinin
etkileşim odaklı tasarım elemanları, belirlenen oyun kurallarına göre temel
noktalardan başlar ve diğer noktalara olan konumları, yapı ihtiyaçlarına, yoğunluklara,
işlev farklılıklarına göre gelişmeye başlar; parametrelere bağlı olarak şekilsel
farklılıklar gösterir ve çeşitli dönemlerde yapısal bütünlükte oluşacak
herhangi bir değişikliğe göre, oyun kurallarını tekrar uygulayarak farklı bir
kurulumla ortama uyum sağlar. Bu özelliği, yapı ölçeğindeki yazılımın Genetic
Algorithm adını almasına neden olmuştur. Kendini geliştiren bu sistemin form
olarak kutulardan oluşması ve araziye çok yoğun işlemesi, kullanılabilir mekan
kapasitesinin en üst seviyede tutulması ve nüfustaki artışlara paralel olarak
ihtiyaca karşılık verebilmesi içindir.
