Cennet Bahçesi’nin Köşesi Los
Angeleslı 15 Sanatçı
İsimsiz, Lari Pittman, 2003, ahşap panel üzerine akrilik, yağlıboya ve sprey
lak (Eileen Harris Norton koleksiyonu, Santa Monica; © Regen Projects, Los
Angeles; fotoğraf: Douglas Parker Studio; Hammer Museum izniyle).
Rüya Objesi, Jim Shaw, 2001, köpük, akrilik ve ahşap
panel (özel koleksiyon; © BFAS Blondeau Fine Art Services, Cenevre; Hammer
Museum izniyle).
Büyük kentler zengin mitolojiler üretir. İster edebiyatta, ister sinema ya da
resimde, modern sanatın temas ettiği her hakikate, kentin mitlerle örülmüş
mekansal ve zamansal dokusu sinmiştir. New York, Londra, Berlin, Paris gibi
“melekler şehri” Los Angeles da bu mitlerden nasibini almıştır: yaşam ve
ölümün, korku ve umudun, anımsama ve unutuşun, cinsellik ve şiddetin, aidiyet
duygusu ve yurtsuzluğun biraradalığında varolan, sınırsız arzular ile
parçalanmış hayaller arasında sürekli salınıp duran, melankolik olduğu kadar
ironik bir kenttir Los Angeles. Pasadena’daki “Rose Bowl” geçit töreni, Anaheim’daki
Disneyland’ı, şöhretleri buluşturan Oscar töreni, “American Idol” şarkı
yarışmasıyla ne kadar ışıltılı ve gamsızsa; depremleri, her mevsim Santa Ana
rüzgarıyla birlikte şiddetlenen yangınları, Watts isyanı, Manson ailesi
cinayetleri, Rodney King’in polisler tarafından dövülmesi olayıyla da bir o
kadar tekinsiz ve karanlıktır. Bu fantazmagorik görünüm sayısız filme konu
olmuştur: Venice kumsalında güneşin aynasına sereserpe uzanmış diri vücutlar
(Gidget, 1959; Beach Blanket Bingo, 1965), zevk ve sefahat alemleri (Clueless,
1995), hüsrana uğramış kasvetli ruhlar (Sunset Boulevard, 1950), perde
arkasında oynanan kirli oyunlar (Chinatown, 1974), “çürük” aynasızlar (Internal
Affairs, 1990; L.A. Confidential, 1997) ve Hollywood’un sefil yüzleri (The
Player, 1992).
Geçtiğimiz yüzyılda Los Angeles’a hükmeden “Cennet Bahçesi”
imgesi, Haç Yolculuğu (Pilgrim’s Progress) ve Kurucu Babalar’dan itibaren,
“Amerikalı” kimliğiyle özdeşleşerek bugüne kadar gelmiş oldukça eski bir
mittir. Sürekliliklerini kendilerini yeniden üretebilmelerine borçlu olan
mitler, zihinlerimizde ne kadar çok yer edinirlerse, onları oradan söküp atmak
da o kadar zorlaşır; bu yerin aşınması, çoğu zaman tarihin seyri içerisinde
uğrayacakları “yıpranma”ya bağlıdır. Bugün bu mit geçerliliğini yitirmişse,
bunun sebebi, Los Angeles’ın son otuz yılda nüfus ve kültürel çeşitlilik
açısından yaşadığı büyük değişimdir. 1960’larda başlayan otoyol çılgınlığıyla
insan ve araba izdihamına maruz kalan kent, on yıldır kültür ve eğitim
kurumlarına yaptığı yatırımlarla, geçmişin “cennet bahçesi”nden uzak ama
“olgun” bir kent görünümü kazanmıştır. Hiç şüphesiz, sürekli devinen bir
şimdi’nin gölgesi altında “vakitsiz” duruşlarıyla yadırganan tüm mitler gibi,
bu mit de bir tortu biçiminde Silver Lake’den Highland Park’a, Burbank’den
Basin’e kadar kentin farklı bölgelerine çöreklenmiştir. Geçmişi tümüyle geride
bırakan kesin bir başlangıç noktası mümkün olmadığı gibi, ne Los Angeles, ne de
bir başka kent “yeni” düşler ve tasarımlar için bir tabula rasa olabilir.
Los Angeleslı 15 sanatçının 1980’lerin ortalarından bu yana
yaptığı çalışmaların sergilendiği “Cennet Bahçesi’nin Köşesi” başlıklı sergiyi,
bu gerçeğin görsel ve kavramsal bir ifadesi olarak okumak mümkün. Hammer
Museum’un evsahipliğinde Mark Bradford (1961), Liz Craft (1970), Lari Pittman
(1952), Ken Price (1935) ve Jason Rhoades (1965-2006) gibi farklı kuşak
sanatçılara ait eserlerin yer aldığı sergide, sanatsal hareketlilik açısından
New York’a alternatif bir cazibe merkezi olmaya çalışan Los Angeles’ın,
özellikle son on yılda hem fiziksel hem de kültürel anlamda yaşadığı gözalıcı
dönüşümün ne denli çetrefil ve kırılgan olduğuna dair ipuçları edinebiliyoruz.
Yürüyüş (Sarı), Ginny Bishton, 2003, fotoğraf kolajı
(özel koleksiyon; © Richard Telles Fine Art; Hammer Museum izniyle).
Babalarımızın Gözünden, Matt Grene, 2005, tuval üzerine
boya, akrilik ve grafit (Peggy Scott ve David Teplitzky koleksiyonu; © Peres
Projects, Los Angeles/Berlin; Hammer Museum izniyle).
Kara Venüs, Mark Bradford, 2005, kolaj (Berezdivin
koleksiyonu; © Sikkema Jenkins & Co., New York; Hammer Museum izniyle).
Ölüm Sürücüsü, Liz Craft, 2002, bronz (Dean Valentine ve
Amy Adelson koleksiyonu, Los Angeles; © Marianne Boesky Gallery, New York; fotoğraf:
Joshua White; Hammer Museum izniyle).
Ne Yutabilirsin Ne Tükürebilir, Harry Dodge ve Stanya
Kahn, 2006, DVD (© Harry Dodge, Stanya Kahn, Elizabeth Dee, New York; Hammer
Museum izniyle).
İsimsiz, Rebecca Morales, 2006, parşömen üzerine guaş,
suluboya, çini mürekkebi ve pastel (Hammer Museum, Los Angeles; Esper A.
Petersen Foundation’ın desteğiyle satın alınmıştır; fotoğraf: Joshua White;
Hammer Museum izniyle).
Parıltılı Bir Zekanın Ölümsüz Afrodit’i, Elliott Hundley,
2003, plastik, kağıt, renkli fotoğraf, topluiğne, metal tel (Fred Hoffman ve
Gary Deutschman koleksiyonu; Hammer Museum izniyle).
Yangın, Sharon Ellis, 2002, tuval üzerine alkid (Laurel
Cutler Israel & Theodore J. Israel Jr. koleksiyonu; © Christopher Grimes
Gallery; Hammer Museum izniyle).
İlham Vermeyecek Artık Yeryüzü Sana, Sharon Ellis, 2001,
tuval üzerine alkid (Mark Andrus koleksiyonu; © Christopher Grimes Gallery;
Hammer Museum izniyle).
Zigzag, Ken Price, 1999, pişmiş seramik üzerine akrilik (Don
ve Joan Beall koleksiyonu; © L.A. Louver, Venice, California; Hammer Museum
izniyle).
Asılı Duran Lastik Adam #3, Monica Majoli, 2004, kağıt
üzerine suluboya ve guaş (The Museum of Modern Art, New York; The Judith
Rothschild Foundation çağdaş resim koleksiyonu armağanı, 2005; © Gagosian
Gallery; fotoğraf: Douglas Parker Studio; Hammer Museum izniyle).
İdealleştirilmiş Görünmezliğimiz, Matt Greene, 2006,
tuval üzerine boya, akrilik, kolaj ve grafit (Glenn Fuhrman, New York; © Peres
Projects, Los Angeles/Berlin; Hammer Museum izniyle).
12 Tekerlekli Avize, Jason Rhoades, 2004, cam, kablo,
neon, ahşap, pleksiglas ve plastik (© Estate of Jason Rhoades; David Zwirner,
New York; Galerie Hauser & Wirth, Zürih/Londra; Hammer Museum izniyle).
Satıcı ile Satılmış, Matthew Monahan, 2006, kolaj (David
Teiger koleksiyonu; © Stuart Shave/Modern Art, Londra; Hammer Museum izniyle).
Kara Bulut Örneği II, Anna Sew Hoy, 2006, cam seramik,
ip, süet bağcık, cam ve ayna (Schiff Art Projects & Management LLC, New
York; © Karyn Lovegrove Gallery; fotoğraf: Robert Wedemeyer; Hammer Museum
izniyle).