BoyutPedia

Fotoğrafik Avusturya Atlası Margherita Spiluttini

Nazlı Sanberk, çalışmalarını mimarlığı görselleştirme üzerinde yoğunlaştıran bir kadın fotoğrafçıyı, Architekturzentrum Wien’deki retrospektif sergisini fırsat bilerek değerlendirdi.

Fotoğraflar: © Margherita Spiluttini; AzW’nin izniyle

Laban Dans Merkezi, mimarlar: Herzog & de Meuron, Creekside, Londra, İngiltere. Balenin estetik hareketler bütünlüğünün yanısıra zıt duyguları aynı sahnede yansıtılabilme özelliği, bu karede sert bir dış cephe çizgisine sahip dans merkezinin çevreyle olan ilişkisine yansıtılıyor. Rudolf von Laban’ın dediği gibi, “tüm hareket bir bedenin veya bedenlerin uzay içerisinde bir noktadan bir başka noktaya taşınmasıyla gerçekleşiyor.” (Rudolf von Laban, Modern Educational Dance, Macdonald & Evans, Londra, 1948, s. 83-84)

Nazlı Sanberk

“Fotoğraf aynı zamanda olmayanın da bir yansımasıdır...

dolayısıyla aynı fotoğrafın farklı kişilerde farklı bir yansıması olur.”

Margherita Spiluttini

Laban Dans Merkezi, mimarlar: Herzog & de Meuron, Creekside, Londra, İngiltere.

Bu fotoğrafta yapının çevreyle olan ilişkisi belgesel bir nitelik taşıyor. Spiluttini’nin geçmişindeki röportaj tekniği önplana çıkıyor.

Margherita Spiluttini’nin Avusturya mimarisini gözler önüne seren “Atlas Avusturya” (Atlas Austria) başlıklı sergisi, 21 Haziran-24 Eylül 2007 tarihleri arasında Architekturzentrum Wien’de düzenlendi. Çağdaş Avusturya mimarlığını Avusturyalı bir fotoğrafçının, Margherita Spiluttini’nin gözünden yansıtmayı amaçlayan sergi, Avusturya’da özellikle son on yılda gerçekleştirilmiş mimari eserlerden oluşan kişisel bir “Avusturya Mimarlık Atlası” olarak değerlendirilebilir. Klasik tarzın dışında kalan ve “yapıların doğayla bütünleşmesi”, “tarihsel bütünlüklü yapılar” gibi başlıklar altında toplanan mimari fotoğraflardan oluşan Atlas, Spiluttini’nin ne denli zengin bir ürün yelpazesine sahip olduğunun yakın bir tutanağı aynı zamanda.

1947 Avusturya doğumlu Margherita Spiluttini, 1981 yılından itibaren kayıtlı serbest fotoğrafçı sıfatıyla yaptığı çalışmalarla Avusturya’da mimarlık fotoğrafçılığının öncülerinden biri olarak tanınmıştır. Spiluttini 1965-1968 yılları arasında Innsbruck’ta tıbbi ekipman ve radyoloji teknisyenliği eğitimini tamamlarken, bilimsel ve tıbbi fotoğrafçılıkla ilgilenmeye başlar. Viyana’da 1970’li yıllarda bir nükleer tıp kliniğinde çalışırken iş icabı edindiği fotoğrafik dikkat ve özen, ileriki yıllarda fotoğraf alanında sahip olduğu üstün teknik bilgi ve bakış açısının başlıca kaynağıdır.

Brandenburg Teknoloji Üniversitesi Enformasyon, İletişim ve Medya Merkezi, mimarlar: Herzog & de Meuron, Cottbus, Almanya.

Bilimsel eğitimin Spiluttini’nin estetik anlayışı üzerindeki etkisini bu soyut fotoğrafta görmek mümkün.

Bir üniversitenin mimari detayı, bir spiral, bir fraktal ya da mikroskop altında incelenen bir canlıyla örtüşebiliyor. Spiralin mor, tavanın ise yeşil renkte olması, formun yanında rengin de öne çıkmasını sağlıyor.

Kızı Ina’nın doğumuyla 1972 yılında kendini fotoğrafçılık alanında daha fazla geliştirmeye başlar. O ana kadar fotoğraf konusunda ciddi emelleri yoktur.

O dönemlerde Avusturya’da fotoğraf sadece röportaj alanında gelişmiştir, profesyonel içerikte ne bir fotoğraf galerisi vardır, ne de fotoğraf eğitimi verilmektedir. Bu nedenle Spiluttini fotoğraf çalışmalarını daha çok röportaj tekniğiyle Stimme der Frau (Kadının Sesi) gibi dergiler için sürdürür.

1980’li yıllar Avusturya’da fotoğrafçılıkta yeni bir dönemin başlangıcıdır ve Margherita Spiluttini de bu dönemi kariyerinin başlangıcı olarak görür. Bu dönemde Viyana Belediyesi için ilk Viyana Mimarlık Kataloğu yayımlanırken, yer alacak tüm binaların fotoğraflanması işi Spiluttini’ye verilir. Kendisi o dönemi profesyonel mimarlık fotoğrafçılığı kariyerinin başlangıcı olarak görmektedir. Fotoğraflarındaki kalitenin farkına varan mimarlar, yeni yapılarının fotoportföyü için Spiluttini’ye başvururlar. Bu nedenle “Avusturya mimarlık fotoğrafçılığı Margherita Spiluttini tarafından 1980’li yıllarda yeniden tanımlanmıştır,” denilebilir. Spiluttini’nin fotoğraflarından yansıyan bakış, mimarların kendi eserlerine farklı bir açıdan yaklaşmalarını sağlamıştır.

“Austrain Recognition Award for Art Photography” (Avusturya Sanat Fotoğraf Ödülü, 1996), “Award of the City of Vienna” (Viyana Şehri Ödülü, 1997), “Grand Art Award of the Province of Salzburg” (Salzburg Büyük Sanat Ödülü, 2005) ve “Austrain Cross of Honor for Science and Art” (Avusturya Bilim ve Sanat Şeref Madalyası, 2006) gibi birçok ödül kazanan sanatçı, ünlü mimarların yapıtlarının yanısıra tanınmamış yeni mimarların da eserlerini belgeleyerek, ulusal ve uluslararası düzeyde aranan ve güvenilen bir fotoğrafçı kimliği edinir. “Nach der Natur” (Doğaya Göre) gibi çalışmaları, Spiluttini’nin sadece mimari eserlerle sınırlı kalmadığını gösterirken, sanat ağırlıklı yönünün de ortaya çıkmasını sağlar. Uluslararası düzeyde kariyerine başlaması ise Herzog & de Meuron’un “Ricola Warehouse” (Ricola Deposu) projesiyle başlar. Günümüze kadar bu mimarlara ait 41 projeyi 1.000’in üzerinde fotoğrafla belgeler.

Margherita Spiluttini’nin doğa içerisine yerleştirilmiş mimari eserlere röportaj tarzıyla yaklaşması ilginç kompozisyonların ortaya çıkmasına yol açar. Bu sergide yer alan fotoğrafların çok azında insan öğesine rastlanıyor, rastlandığında da sadece aksesuar niteliği taşıyor. Ana konu, insanın ürettiği eserler ve onların çevreleriyle olan ilişkileri. Kimi zaman doğa, kimi zaman yapıt hakim fotoğraflarda. Spiluttini’nin dikkatten kaçan noktaları yakalama arzusu, teknik deneyimle birleştiğinde karşımıza düşündürücü ve eğlenceli kareler çıkarıyor.  Nazlı Sanberk.

Kaynak:

Ritter, Katherina (ed.), Margherita Spillutini Spacious, Fotohof Edition Salzburg, Architekturzentrum Wien, 2007.

Taş Ev, mimarlar: Herzog & de Meuron, Tavole, İtalya.

Erken dönemlerinden itibaren doğa ve mimarinin birbiriyle ilişkisini inceleyen Spiluttini’nin fotoğraflarında, doğa ile yapının uyumlu birlikteliği vurgulanırken, kimi zaman komik ya da ilginç kompozisyonlar ortaya çıkıyor: Binalar muzırca ağaçların arkasına saklanıyor. Ağaçların arasından gizlice fotoğrafçıyı (ya da sizi) seyreden bir surat görüyor musunuz?

Alpenstrasse, mimar:

Franz Wallack, Avusturya.

Spiluttini, Alp dağlarının arasından bir nehir gibi süzülen yollara estetik bir görünüm kazandırıyor. 180 derecelik bir virajı önplana çıkaran, bulutlu ve karanlık bir havada çekilmiş bu fotoğraf, insanın doğa karşısındaki çaresizliğini çözmek için verdiği uğraşın bir kanıtı.

Alpenstrasse, mimar: Franz Wallack, Avusturya.

Doğanın içinde kaybolmuş yolu bu defa daha uzakta görüyoruz. Sanki yaklaşmakta olan bir fırtınanın altında kalacakmış gibi... Mühendisler ne kadar güvenli tasarlayıp inşa etmiş olsalar da bu yollar, insanın doğadaki yerinin ne kadar güvensiz olabileceğini tüm çıplaklığıyla gösteriyor.

Tasarımcının Evi, mimar: Margarethe Heubacher-Sentobe, Weerberg-Innerst, Avusturya.

Mimari fotoğrafın doğrusu yanlışı yoktur. Yapının fotoğrafı sadece güneşli parlak bir günde çekilecek diye bir kural yoktur. Çektiği esere yeni bir yorum getirmek, mimarlık fotoğrafçısının işinin bir parçası. Kimi mimarlar bunu kabul etmeyerek sadece yaptıkları eserin belgelenmesini amaçlasalar da, Spiluttini’nin kendi bakış açısı, beraber çalıştığı mimarların kendi eserlerine yeni bir gözle yaklaşmalarını sağlamıştır. Dik bir yamaçta sarp bir kaya gibi duran yapı, sisli bir havada daha da gizemli ve korkutucu bir hal almış. Bu fotoğraf, yapının mimari özelliklerinden ziyade Spiluttini’nin duygularını yansıtıyor. Evin sahibi olan bestecinin eserlerinden mi etkilendi dersiniz?

Wittgenstein Evi, mimar: Ludwig Wittgenstein, Avusturya.

Spiluttini, Ludwig Wittgenstein’ın karmaşık soyut felsefi düşüncelerini bu son derece sade ama gene de soyut fotoğraflar aracılığıyla yansıtabiliyor. Keskin hatlı, açık veya kapalı kapılar üzerine çalışmış olması, Wittgenstein’ın yeni fikirlerinin oluşumunu yansıtmak için olabilir.

Evin fotoğraflarındaki tek yumuşak hat sadece kapı kulplarında vurgulanmış. Kulpların bu virgül şekli fotoğraflara hareket katıyor, bir yandan da izleyiciye “durun, daha bitmedi” diyor.

Bruno Gironcoli Kendi Stüdyosunda, Viyana, Avusturya.

Belki normal bir noktadan çekilmiş olsaydı, sadece karmaşanın belgelenmesi şeklinde röportaj fotoğrafçılığı örneği olabilecek bir fotoğraf, böyle farklı bir açının kullanılmasıyla, Bruno Gironcoli’nin üç boyutlu eserlerinin algılanmasına yardımcı oluyor. Odayı mikroskop altında inceler gibi fotoğraflaması, Spiluttini’nin mimari fotoğraf konusundaki deneyimleri ile teknik tıbbi eğitiminin bir bütünleşmesi.

Güney Merkez İstasyonu, mimar: Heinrich Hrdlicka, Viyana, Avusturya.

Diğer fotoğraflarından farklı olarak, iç mekan ağırlıklı, siyah beyaz, daha fazla ayrıntı ve yakın plan çekim tekniği sergileyen fotoğrafta teknik açıdan mükemmellik yine önplanda.