|
Yeraltının
Derinliklerinden Perilerin Bacalarına KAPADOKYA
Güzel
Atlar Ülkesi... Perslerin verdiği adla Kapadokya, akıl almaz bir doğa parçası...
Büyüleyici ve gizemli... Doğa harikası peri bacalarının yanı sıra Hristiyan keşişlerinin
kayalara oydukları kiliseler ile bağlantıları henüz tam çözülemeyen yeraltı şehirleri
ve balonla yapılacak çarpıcı Kapadokya turu bölgenin çekici özelliklerinden....
Coğrafi oluşum peri
bacalarını oluştururken, insanlar da bu yapıların içlerine evler, kiliseler
oymuş ve fresklerle süsleyerek, binlerce yıllık medeniyet izlerini günümüze taşımış.
Helenlerin dilinde aldığı
biçimiyle Cappadocia, ya da orijinal adıyla Katpatuka, yerleşik kanıya göre
eski İran dilinde “Güzel Atlar Ülkesi” anlamına geliyor. “Türkiye’deki Tarihsel
Adlar’” ismiyle bir kitap yazmış olan Bilge Umar ise, bu ismi yörenin baş tanrısı
Khepat’dan geldiği ve Khepat-ukh yani Khepat Diyarı anlamına geldiği kanısında.
Üzerinde taşıdığı kültürel ve tarihsel zenginlik nedeniyle UNESCO tarafından
korunması gereken bölgeler arasına alınan ve dünyanın 8. harikası olarak kabul
edilen Kapadokya, bugünkü Nevşehir, Aksaray, Niğde, Kayseri ve Kırşehir şehirlerinin
kapladığı alanda bulunuyor. Yöreye o ünlü doğal manzarasını sağlayan kayalık
alan ise Uçhisar, Göreme, Avanos, Ürgüp, Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara ve
çevresinden ibaret. Dünyanın en ilginç yeryüzü oluşumlarının yer aldığı
Kapadokya bölgesinde, 10 değişik uygarlığa ait 429 tescilli yapı ve 64 sit alanı
bulunuyor. Bu yapılar, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu ile
Cumhuriyet döneminden kalma ve 2’si askeri, 70’i dinsel ve kültürel, 357’si ise
sivil mimari örneği. Bölgede ayrıca, Tunç Çağı’ndan başlamak üzere Asur ticaret
kolonileri, Hitit, Frig ve Grek dönemlerine ait 48 adet arkeolojik, 3 adet
kentsel, 4 adet tarihi ve 9 adet de doğal sit alanı bulunuyor.
BALON TURU
Kapadokya’ya geldiyseniz bir balon turu yapmadan bölgeden ayrılmayın.
Büyüleyici vadilerin ve gizemli peri bacaların üzerinden balonla bir Kapadokya
turu sözcüklerle anlatılır gibi değil. Kapadokya’nın nefes gezen güzellikleri,
bir saate yakın süren balonla gezide doruğa çıkıyor. 5-6 kişilik balonlar
300-400 metreye kadar yükselebiliyor.
Kapadokya’nın doğal bitki örtüsünü, vadi boylarında görülen söğüt, kavak,
ceviz, badem, elma, armut gibi ağaçlar oluştururken, düzlüklere yayılmış kuşburnu,
diken ve kekik bitkiler de çeşitliliği arttırıyor.
PERİLER VE BACALARI: DOĞANIN ESTETİĞİ
Bugün Kapadokya’da büyük bir hayranlıkla izlenen coğrafi oluşumların
milyonlarca yıl önceye giden uzun bir öyküsü var aslında. Bölgeyi çevreleyen üç
büyük yükselti Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağı bundan yaklaşık 10 milyon önceki
jeolojik devirlerde aktif birer volkandı. Bu yanardağlardan püsküren lavlar
zamanla bölgenin geniş platolarını, akarsu ve göllerini yani 25 bin kilometre
karelik bir alanı yaklaşık 100 metre kalınlığında bir lav tabakasıyla örttü.
Doğa, başta Kızılırmak olmak üzere bölgedeki akarsu ve gölleri, sel suları,
rüzgar erozyonu ve tüm diğer enstrümanlarıyla Tüf adı verilen ve volkanik
küllerin çamurla karışımından oluşan farklı sertlikteki bu kayaları milyonlarca
yıl boyunca aşındırıp oyarak bölgeye yavaş yavaş bugünkü pitoresk görüntüsü
verdi. Dik yamaçlardan hızla aşağı inen sel suları, karşılarında bulduğu farklı
sertlik ve dirençteki volkanik malzemeden en usta heykeltıraşları bile
kıskandıracak güzellikte şapkalı, mantar biçimli, konik, sütunlu ya da sivri
yapıtlar yarattı. Özellikle Ürgüp ve civarında çok rastlanan şapkalı peri
bacalarının sırrı, gövde ve şapkayı oluşturan kayaların farklı dirençlere sahip
taşlardan, yani tüf ve lahar ya da ignimbirit türü sert kayaçlardan oluşmuş
olmasıydı. Yağmur suları, coşkulu akarsular bununla da kalmadı, vadi
yamaçlarını da rötuşlayarak ilginç kıvrımlardan arkaplan fonları, yamaçlardaki
lav tabakalarının ısı farklarından yararlanarak büyüleyici bir renk cümbüşü
yarattı. Yaklaşık 10 bin yıl önce neolitik çağın insanları yöreye geldiklerinde
karşılarında işte böylesine görkemli bir manzara buldular.
Kapadokya coğrafyası, doğanın iki karşıt gücünün jeolojik yapıyı şekillendirmesiyle
oluşmuş. Bu karşıt güçlerden ilki, Orta Anadolu yanardağlarının sürekli
faaliyet halinde bulunduğu ve bölgenin lav gibi volkanik unsurlarla kaplandığı
yapılanma, diğeri de volkanik yapılanmadan sonra su ve rüzgarın etkisiyle başlayan
ve halen devam eden aşınma.
MASALLAR ÜLKESİNDE YÜRÜYÜŞ
Kapadokya’nın bir başka sıradışı yanı da trekking turlarına olanak vermesi.
Hayaller ülkesinde trekking, katılanlara, çağlar öncesinin serüvenci ruhunu yaşatıyor.
Kapadokya, volkanik yapısı, kayalar içine oyulmuş evleri, peri bacaları ve
çevredeki konaklama ve kamp olanaklarıyla unutulmaz bir trekking parkuru
sunuyor.
|
|