BoyutPedia

TARİH VE KÜLTÜR

Phaselis, Idyros ve Olympos antik kentlerinin çevrelediği Kemer, tarih meraklılarının mutlaka görmesi gereken bir yer.

.

PHASELIS
Kemer’e 15 kilometre uzaklıkta olan Phaselis Antik Kenti’ne deniz yoluyla da ulaşılabiliyor. Phaselis, M.Ö. 7. yüzyılda Rodoslular’ın kolonisi olarak kurulmuş.
Efsaneye göre, kentin kurulduğu arazinin sahibi Cylabras adlı bir çoban. Rodoslular Cylabras’a arazi karşılığında mısır ya da balık önermişler. Clyabras balığı tercih etmiş. Kent halkı daha sonraki tarihlerde her yıl tuzlu balık yaparak, Clyabras’ın anmış. Kent merkezi o dönemlerde konumu ve ormanlık arazisi nedeniyle büyük ilgi görüyormuş. Kurulduktan sonraki ilk iki yüzyıl içinde Akdeniz’in en önemli deniz ticaret merkezlerinden birine dönüşen kent, önce Persler, sonra da Büyük İskender tarafından ele geçirilmiş. Phaselis halkı Büyük İskender’i coşkuyla karşılamış, ona kentin kapılarını açmış ve altın bir taş armağan etmiş. Phaselis’in güzelliğine hayran kalan Büyük İskender, bir kış mevsimi boyunca kentte kalmış, diplomatik ilişkilerini buradan yürütmüş. Phaselis halkı gururuna çok düşkün ve kibirliymiş. Kentte basılan paralar bölgenin güzelliğini vurguluyormuş. Kente gelen yabancılar öncelikle hamamda yıkanmak zorundaymış.

Phaselis halkından olmak bir ayrıcalıkmış, Phaselisli olmak için büyük paralar ödenmesi gerekiyormuş.Phaselis halkı gururuna çok düşkün ve kibirliymiş. Kentte basılan paralar bölgenin güzelliğini vurguluyormuş.

İskender’in ölümünden sonra Phaselis, Mısır kökenli Ptolemiousluların egemenliği altına girmiş, daha sonra Apemaia Antlaşması gereği Rhodos Krallığı’na katılıyor. M.Ö. 42 yılında Brutus kenti Roma’ya bağlamış. M.Ö. 190-160 yılları arasında Roma egemenliğinde olan Phaselis, Likya Birliği’nin bir parçası olmuş.

Bu dönemde kente korsan saldırıları düzenlenmeye başlamış. Korsanlar kente sahip olmak için her yolu denemişler. Bir süre korsanların eline geçen kent, büyük zarara uğramış. M.S. 131’de İmparator Hadrian yeni yeni toparlanmaya başlayan kenti ziyaret etmiş ve ziyaretin anısına bugün kalıntılarını gördüğümüz kapı inşa edilmiş. Bölgedeki Bizans güçleri, Arap istilalarından çok çekmiş. 1158’de Selçuklular Phaselis’e egemen olmuş ama limana önem vermemişler. 1811’de yeniden keşfedilen Phaselis, o dönemden sonra tarihi eser kaçakçılarının hedefi olmuş. Phaselis’ten çalınan tarihi eserler, bugün dünyanın dört bir yanına dağılmış durumda. Bir kısmı müzelerde sergileniyor.

Bir yarımada üzerine kurulan Phaselis, kuzey, güney ve askeri liman olarak anılan üç limandan oluşuyor. Phaselis, surlarla korunan bir kent. Günümüzde surların bir kısmı görülebilir durumda. Güneybatıda yer alan Helenistik döneme ait surlar kısmen ayakta. Onların yakınında bir kule kalıntısı görülüyor. Kentte bugüne kalabilen yapıların çoğu Roma ve Bizans dönemlerinden. Öteki uygarlıkların izleri ya toprak altında, ya tahrip edilmiş.

Kentin giriş kısmında su kemerleri görülüyor. Nekropolis, yani kent mezarlığında Roma ve Bizans döneminden kalma çok sayıda lahit ve mezar taşına rastlanıyor. Kentin önemli kalıntıları askeri limanla güney limanı birbirine bağlayan ana caddede yer alıyor. Ziyaretçilere heybetli bir karşılama sunan ana cadde 25 m genişliğinde. Caddenin ortasında bir meydan var. Kaldırımlara ikişer, üçer basamakla çıkılıyor, altında kanalizasyon ve drenaj sistemi var. Caddenin iki yanında çarşıyı oluşturan dükkanların kalıntıları, arkada ise hamam ve gymnasion bulunuyor. Sporcular gymnasionda çalışıp, hamamda dinlenirlermiş. Hamam, küçük ve büyük hamam olarak ikiye ayrılıyor. Hamamların zemini sonraları mozaiklerle süslenmiş, gelişmiş havalandırma sistemi ise çok ilgi çekici. Hadrian kapısı ile agorada kente bağış yapan insanları anmak üzere yapılmış bazı yazıtlar bulunuyor. Agoranın karşısında bulunan tiyatro M.S. 2. yüzyılda inşa edilmiş. Helenistik mimarinin özelliklerini taşıyan yapı, 2000 kişi kapasiteli ve muhteşem bir deniz manzarasına sahip. Roma ve Bizans dönemlerinde tiyatroda restorasyon yapılmış. Tiyatronun arkasındaki akropolde bir zamanlar Athena, Herakles, Hermes   ve Hestia  tapınakları bulunuyormuş. Saray ve devlet binaları da bu bölgedeymiş. Phaselis’den çıkarılan en eski eser ise; sualtından çıkartılan, M.Ö. 6. yüzyıla ait koku şişesi. O dönemlerde bölge gülcülük ve gül yağından elde edilen parfümleriyle ünlüymüş. Bölge tarihi zenginliğinin yanı sıra koy, orman, dağ ve deniz birleşiminden oluşan ideal bir ören ve plaj yeri olarak da dikkati çekiyor. Phaselis’in bol çakıllı plajında rahatça denize girilebiliyor.  Yaz aylarında antik kenti gezdikten sonra denize girip dinlenebilir, serinleyebilirsiniz. Ayrıca ağaçların altında piknik yapmak  büyük keyif. Phaselis’in muhteşem koyları yat turizmi açısından büyük önem taşıyor. Yatlar bu koylarda demirliyor. Phaselis ve çevresi trekking için çok uygun. Plajlarda çeşitli su sporları da yapılabiliyor. Parasailing bu aktivitelerin en sevilenlerinden.


Kurulduktan sonraki ilk iki yüzyıl içinde Akdeniz’in en önemli deniz ticaret merkezlerinden birine dönüşen Phaselis, önce Persler, sonra da Büyük İskender tarafından ele geçirilmiş.


Phaselis Antik Tiyatrosu 2. yüzyılda inşa edilmiş. Helenistik mimarinin özelliklerini taşıyan yapı, 2000 kişi kapasiteli ve muhteşem bir deniz manzarasına sahip.

IDYROS
Idyros Antik Kenti, Phaselis’in kuzeyinde yer alıyor. Bölgede yapılan kazılarda Bizans duvar kalıntıları, üç kapı sövesi ve apsisi andıran bir duvar bulunmuş. 60-90 cm derinliğinde yapılan çalışmalarla Bizans kilisesi kalıntılarının bir bölümünü ortaya çıkarılmış. Kilise 25 x 11,50 m boyutlarında. Üç nefli kilisenin tabanı turuncu, kiremit kırmızısı, beyaz, gri renkli taşlardan yapılmış mozaik ile kaplı. Geometrik motiflerin hakim olduğu süslemeler kalp şeklinde bitkisel bordürlerle çevrili. Kilisenin güneyinde bir şapel bulunuyor. Kilise apsisinin ilerisine doğru çıkan şapel 7.55 x 5.20 m boyutlarında dikdörtgen bir yapı.

Kilise kompleksinin kazısı sırasında bulunan küçük buluntu ve sikkelerin incelenmesi sonucunda kompleksin 4. ye 6. yüzyıllarda kullanıldığı tespit edilmiş. Alt seviyedeki moloz taş duvarlar 6. yüzyıla ait. 7. yüzyılda bir onarım görerek narteksin önüne bir dış narteks ve kuzeyine Babtisterium eklenmiş. Dış narteksin yapımı sırasında kilisenin batısında bulunan kaldırım taşı döşeli caddenin bir kısmına taşınmış ve cadde yarı yarıya küçültülmüş.

Kilisenin ve önündeki caddenin batısında yine kilise kompleksiyle aynı devir özelliğini gösteren duvarlardan yapılmış mekanlara rastlanılıyor. Bu adaların birkaçında erzak için kullanıldığı tahmin edilen küpler (Pitos) bulunmuş. Güney batıda Bizans çağına ait bir nekropol bulunuyor. Nekropoldeki mezarlar, tuğla levhaların semerdam şeklinde üçerli olarak birleştirilmesiyle meydana getirilmiş. Bizans nekropolünden ayrı olarak yerleşim yerinin içinde Klasik Çağ’a ait bir mezarlık da bulunuyor. Gerek Klasik Çağ’a ait nekropolün varlığı,  gerekse antik mezarlar, ldyros kentinin bir Klasik-Helenistik dönem yerleşimi olduğunu gösteriyor. Fakat kazı çalışmaları sırasında 5. yüzyıldan önceye ait herhangi bir kalıntıya rastlanılmamış.



SELÇUKLU AV KÖŞKÜ    
Selçuklu Av Köşkü, Türk-İslam sanatının bölgedeki tek örneği. Antalya- Kumluca karayolunun Kemer girişindeki ormanın  içinde bulunan Selçuklu Av Köşkü, 1230-1248 arası döneme tarihlenmekte. Yapı, bilinen üç Selçuklu av köşkünden biri olmakla beraber, bölgedeki tek Selçuklu yapısı. Köşkün çatısı, Hz. Süleyman’ın mühürü ve altıgen yıldız kabartmalı taş merdiven Selçuklu döneminden kalan en güzel örneklerden. Giriş kapısı ve ona yakın bulunan duvar yıkılmış olmasına rağmen çatı ve duvarların büyük bölümü iyi durumda.

OLYMPOS ANTİK KENTİ

Doğal güzelliklerinin yanında bir de tarih hazinesi barındırıyor Olympos. Olympos Antik Kenti Helenistik Devirde kurulmuş. M.Ö. 100’de birliğin önde gelen ve üç oy hakkına sahip altı şehirden birisi olan Olympos, M.Ö. 1. yüzyılda  korsanların yerleşmesiyle eski güzelliğini yitirmeye başlamış.

Şehri korsanlardan temizleyen Isaurieus, kenti Roma topraklarına katmış. Aslında oldukça zengin bir ülke olmasına karşın, korsanların saldırıları şehrin fakir düşmesine sebep olmuş.

Antik Olympos kenti Tahtalı Dağı’nın güneyinde yer alıyor. Kara ve deniz yoluyla ulaşılabilen şehirde, Geç Roma ve Erken Bizans devrine ait eserler bulunuyor. Antik devirlerden günümüze kadar gelmeyi başaran mabet kapısı, tiyatro, hamam ve agora görülmeye değer güzellikler. Kent surları ve kuleler Orta Çağ’dan kalma. En ilginç yapı ise Akçay Deresi’nin 150 metre kadar batısında yer alan tapınağa ait kapı.