KARS
Kars’tan
doğuya, sınıra doğru 45 km. uzaklıkta Ani Harabeleri yer alıyor. Şaşırtıcı,
çarpıcı bir yer. Burada, Selçuklu eserleri ile kiliseler yan yana.
Ani
kentini koruyan çift sur sırasından dış surlar çok daha alçak inşa edilmiş.
Daha yüksek olan iç sur ise birbirine yakın ve yüksek yarım daire şeklinde
burçlarla bezeli.
KTürkiye’nin
en doğusunda yer alan Kars, karasal iklimin etkisiyle ülkemizin en soğuk
kentlerinden biri aynı zamanda. Adını bir Türk boyu olan Karsaklar’dan alan,
Yontma Taş Devri’nden (M.Ö. 13000-10000) beri kesintisiz yerleşime sahne olan
Kars, inanç turizmi açısından da ilgili çekici bir potansiyele sahip. Bölge
Hurriler, Urartular, İskitler, Parthlar, Sasaniler, Romalılar, Bizanslılar,
Selçuklular, Gürcüler, Akkoyunlular, Karakoyunlular ve Osmanlılar’ın
hakimiyetine girmiş ve bu medeniyetlerin birçok eserini de günümüze taşımıştır.
İlgi çekici bir kış turizmi potansiyeli de taşıyan kent, çok sayıda tarihi
eserin yanı sıra Ani gibi inançların buluşma noktası ören yerleri ile çok sayıda
ziyaretçinin ilgi odağı olmaya devam ediyor.
Kars’a, büyük şehirlerden otobüs seferleri düzenlenmekte. İstanbul-Kars 1428 km, Ankara- Kars 1080 km. Kars’taki otobüs terminalinin kent merkezine uzaklığı 3 km. Firmaların servis araçları otogara ücretsiz seferler düzenliyor. Tren istasyonunun kent
merkezine uzaklığı 1 km. Ulaşım taksi ve dolmuşlarla yapılıyor. Kars
Havalimanı’nın kent merkezine uzaklığı 7 km.
ANİ
HARABELERİ
Ani
Harabeleri Kars'a 48 km. uzaklıkta yer alıyor. Ocaklı Köyü yakınında,Türkiye-Ermenistan
sınırına yakın Arpaçay nehri kenarında konumlanan kentin kuruluşu M.Ö. 350-300
yıllarına dayanıyor.
Ani,
Hristiyan Ermeni inanışınca kutsal sayılıyor. Şehirde, Selçuklu eserleri ile
kiliseler yan yana hatta iç içe duruyor. Adını İran, Eti ve Roma tanrılarından
aldığı söyleniyor. Milattan önce bir kale kenti olarak kurulan Ani, 10. yüzyılda
Bagratoğulları sülalesinden Ermeni hükümdarlara başkentlik yapmış. Kendisini
zapteden kavimler tarafından defalarca yenilenmiş ve askeri amaçla kullanılmış
olan kent, 1064 yılına kadar Bizans’ın yönetiminde kalmış ve bu tarihte
Selçuklular’ın eline geçmiş. Konumu açısından İpek Yolu geçişinde olması ticari
ve askeri bakımdan önemini bir kat daha artırmış.
Şehir
defalarca görmüş olduğu saldırılar ve depremlerden dolayı harabe haline gelmiş.
Kentin merkezindeki Ani Katedrali en büyük eserlerden birisi. 1001 yılında
Yunan haçı planında yapılmış olan katedral 1064’de Alparslan tarafından camiye
çevrilmiş.
Doğu
yönünde Arpaçay’a inen kayalıkların eteğinde Prens Dikran Honents’in yaptırdığı
Surp Kirkor Kilisesi bulunuyor. İçi fresklerle süslü kilise oldukça iyi
durumda. 1036 yılında yapılmış Surp Pirgiç (Halaskar) Kilisesi ise yörede
Keçeli Kilise diye de biliniyor.
1038’de yapılan
Surp Hovannes (Apostol) Kilisesi’nden günümüze pek bir şey ulaşamamış. Kuzeybatı
tarafında aynı adı taşıyan üç kilise bulunuyor. Bunlardan Surp Kirkor
Abugamrents Kilisesi 994’de yapılmış ve Aziz Kirkor Lusaroviç’e adanmış. Kentin
ortasındaki kervansarayın ise ancak kalıntısı günümüze kadar gelebilmiş.
SURLAR
Kuzey
surları 972 yılında III. Ashot tarafından yaptırılmış. Daha sonra 977 ve 990 yıllarında
II. Simbat tarafından restore edilmiş. 11. yüzyılda Emir Menuçehir tarafından
surlar yeniden güçlendirilmiş ve Selçuklu motifleri içeren rölyeflerle süslenmiş.
Kuzeyde yer alan kapıya Ortakapı (Aslanlı Kapı), sağdakine Çifte Beden Kapısı
(Ejderha Kapısı) soldakine Hıdrellez Kapısı adı veriliyor. Ejderha Kulesi, 12.
yüzyılda Selçuklular tarafından hastane olarak kullanılmış, Anadolu’nun en eski
hastanelerinden.
SELÇUK SARAYI
Ani ören
yerinin kuzeybatı ucunda dik bir yamaçta Sultan Sarayı bulunuyor. Beş katlı
olarak inşa edilmiş binanın üst katları yıkılmış. Ön yüzünün mozaik işlemeleri
ise hala görülebiliyor. Dış kapısında bulunan zengin mozaik şeklindeki taç kapısı
geometrik motiflerle süslenmiş. İçte muhtelif odalar, galeri, depolar ile çeşmesiyle
büyük bir yapı kompleksi oluşturuyor.
MENUÇEHR CAMİİ
1072 yılında
Ani emiri Menuçehr tarafından yaptırılan cami, Selçuklular’ın Anadolu’da inşa
ettikleri ilk cami. Tavanları mozaik görünümü renkli taşlar ile zengin motifli
geometrik süslemelerle bezeli caminin minaresi yıkılmış. Şerefesinin altında
Allah yazıtı yer alıyor.
DİGOR
Kars’a 42 km. uzaklıktaki Digor’da ünlü Türk şairi Dede Korkut'un yaşadığına inanılıyor. Çevrede Orta Çağdan
kalma kiliseler mevcut. Bunların içinde Digor yakınlarında bulunan Beş Müzesi
(Beş Kilise) ve Karabağ köyü yakınlarında bulunan, iyi korunmuş Karabağ
Müzesi'ni (Müren Kilisesi) ziyaret edebilirsiniz.
Menuçehr
Camii’nin kuzey köşesinde Kufi harflerle “Bismillah” yazan yüksek sekizgen
minare yer alıyor. Minarenin camiye uyumsuz görünümü, minarenin caminin yapımından
önce ya da sonra yapıldığı tartışmalarına sebep olmuş.
TİGRAN
HONENTZ KİLİSESİ
(NAKIŞLI MÜZESİ)
Kilise 1215
yılında Tigran Honentz tarafından Arpaçay Vadisi’ne bakan bir teras üzerine
yaptırılmış. Merkezi planı olan yapının konik kubbesi dıştan on altı köşegenli
kemerlerle dekore edilmiş. Yapının dış cephesi taş üzerine oyulmuş insan,
hayvan ve bitki motifleriyle süslenmiş.
GAGİK KİLİSESİ
(GAGİK MÜZESİ)
Ani’nin batısında
1001 yılında I. Gagik tarafından yaptırılmış. Büyük ve merkezi planlı bir yapı.
KRİKOR ABUGAMRENTS
KİLİSESİ / MÜZESİ
Ani’nin
Alaçay Vadisi’ne bakan yamaçlarına 994 yılında Krikor için erkek kardeşi Hamze
ve kız kardeşi Seta tarafından yaptırılmış. Merkezi planlı yapının yüksek
silindirik gövdesi ve konik kubbeye sahip çatısında 12 adet pencere mevcut.
KURTARICI KİLİSESİ
(KESELİ MÜZESİ)
1035-1036 yıllarında
yaptırılmış. 1771 yılında restorasyon geçiren yapıya 15. yüzyılda çan kulesi
ilave edilmiş. Dış cephe çok zengin motiflerle süslü. Kubbe oldukça yüksek
silindirik gövde üzerinde yer alıyor. Bugün yapının ancak yarısını görmek
mümkün. Diğer yarı, yıldırım çarpması sonucu yıkılmış.
Kurtarıcı Kilisesi.
MERYEM
ANA KATEDRALİ
(MERYEM ANA MÜZESİ)
Ani
merkezinde yer alan katedralin inşaatına 939 yılında II. Simbat döneminde başlanmış
ve 1001 yılında I. Gagik’in eşi Katramida tarafından yaptırılmış. Katedralin
mimarı İstanbul’daki Ayasofya’yı deprem sonrasında restore eden mimar
Tiridates. Bazilika tipli, 3 nefli ve silindirik gövdesi ile Ani’nin en büyük
katedrali. 1064 yılında Alpaslan’ın Ani’yi almasıyla, camiye çevrilerek Fethiye
Camii adını almış.
KARS
MÜZESİ
Kars
Müzesi, Doğu Anadolu'nun en zengin müzelerinden biri. Arkeolojik eserler
bölümünde Kars yöresinde bulunmuş seramik ve bronz eserler, yüzük taşları, çeşitli
paralar, süslemeli ahşap kapılar, nişler, çanlar; Etnografik Eserler Bölümü’nde
Kars halkının tarih içinde kullandığı eşyalar; bahçede ise çeşitli devirlere
ait rölyefler, koç heykelleri ve mezar taşları sergileniyor.
Müze Tel :
(+90-474) 212 38 17
Ziyarete açık saatleri : 08.30-12.30 / 13.30-17.00
Ziyarete açık günler : Pazartesi hariç her gün
KARS KALESİ
Merkez Kale
veya İç Kale olarak da anılır. 12. yüzyılda Saltuklular tarafından yaptırılan
Kale’de yapımına ilişkin bir de kitabe mevcut. Kitabede, kalenin 1152 yılında
Sultan İzzettin’in emri ile veziri tarafından yaptırıldığı yazılı.
SARIKAMIŞ KIŞ SPORLARI MERKEZİ
Kış sporları
ve kış turizmi bakımından Türkiye'nin önemli merkezlerinden biri olan Sarıkamış,
2200-2900 m. yüksekliğinde bir plato üzerinde yer alıyor. Doğal güzelliği ve
modern kayak tesislerinin yanı başında açılmaya başlayan oteller Sarıkamış'ın
önemli bir turizm merkezi olmasını sağladı. Sarıkamış'ta, en uygun kayak
mevsimi 20 Aralık-20 Mart tarihleri arasında.
HAVARİLER
MÜZESİ
932-937 yılları
arasında II. Abbas Tekver tarafından 12 havariye atfen kilise olarak yapılmış.
Merkezi planlı yapının dış cephesinde 12 havarinin rölyefleri yer alıyor.
Kilise, 1579 yılında Osmanlılar tarafından camiye çevrilerek Kümbet Camii adını
almış.
