CAM / SANAT
CAMIN ATEŞLE DANSI
Cam sanatının
gelişmesinde önemli bir yere sahip olan Server Demiriz, yarattığı Seranoglass
markasıyla cam meraklılarına özel tasarımlar sunuyor. Takıdan panoya, abajurdan
vazoya pek çok cam ürünün sergilendiği Moda’daki mağaza, aynı zamanda bir
atölye...
Rengârenk ve desen desen
camların arasında dolaşırken camın kırılganlığının yanı sıra aslında ne kadar
sağlam olduğu hissediliyor. Cam, ateş üzerine püskürdükçe bir anda yumuşayıp
damla damla dökülüyor; formlar hızla değişiyor, ustanın maharetiyle cam şekilleniyor.
Elin mahareti ve ustanın yaratıcılığıyla renkler ve desenler ortaya çıkıyor.
Renkli boncuklar, küçük objeler, bazen de bir resim…
Burası Moda’da küçük bir
atölye-dükkân… Kapıdan gireni, vitrinden içeri sızan ışığın duvarlara yansıttığı
bir renk cümbüşü karşılıyor. Işık oyunlarını izlemekle raflardaki objeleri
incelemek arasında bir türlü karar veremiyorsunuz.
Server Demiriz
Camdan Bir Dünya
İç mimar ve cam sanatçısı
Server Demiriz tarafından 1979’da vitray atölyesi olarak kurulan Seranoglass,
1986’da vitrayın yanı sıra tiffany, füzyon ve üfleme cam tekniklerinin uygulandığı
ve sergilendiği bir platform haline gelmiş. Böylece Seranoglass, sanatçı
Demiriz’in kullandığı özel teknikler ve araştırma geliştirme çalışmaları sonucu
ortaya çıkarttığı eserlerle cam sanatı dünyasında önemli bir yere sahip olmuş. Şimdiye
kadar 35 cam tekniği geliştiren ve üretime katkıda bulunan pek çok makine
üreten Demiriz’den sonra kızı Serra Sırmabıyıkoğlu da camla uğraşıyor. Camdaki
gelişmeleri anlatırken babasının bu konuda uluslar arası platformdaki başarısı
için de haklı bir gurur yaşıyor Sırmabıyıkoğlu. “Camın içinde doğduk ve camdan
ayrı kalmak mümkün değil. Okurken hafta sonları ve tatillerde zamanımızı
atölyede geçiriyorduk. Şimdi de tamamen buradayım. Ben de oğluma öğretiyorum”
diyor.
Seranoglass raflarındaki
her şey tamamen el yapımı. Yüzük, kolye, küpe ve bilezik gibi takılar, cam
panolar, ayna çerçeveler, abajurlar, panolar ve irili ufaklı cam objeler
duvarları süslüyor. Ürünlerin hepsi baba-kızın hayal dünyası ve estetik
zevkiyle yoğrulmuş ancak kişiye özel siparişler de alıyorlarmış zaman zaman… Sırmabıyıkoğlu,
“Özel füzyon vitray, kapı ve pencere gibi şeyler yapıyoruz. Kişiye özel takılar
da üretiyoruz. Burada yapılanın ikincisi yok” diyor.
Babamın Adı Dr. Murano
Almanya ve İtalya başta
olmak üzere Avrupa'nın pek çok ülkesinde yaptığı araştırma ve gözlemler
sonucunda; Türkiye'de füzyon tekniğini kullanarak cam eserler üreten ilk sanatçı
olan Server Demiriz, ilerleyen yıllarda füzyon cam üretim teknikleri üzerine
yaptığı yeniliklerle de Türkiye ve dünyada pek çok sanatçıya önder olmuş. Sırmabıyıkoğlu,
“Babam, bir dönem İtalya-Murano’da da çalıştı. O yıllarda babama ‘Dr. Murano’
derlerdi” diye anlatıyor.
Demiriz’in kullandığı
füzyonlama tekniği, soğuk camın 800–1000 derece arasında fırınlanmasıyla
uygulanıyor. Sıcak cam ise tamamen elle şekil vermeye dayalı bir uygulama
biçimi. Cam, 2000–2500 kalori ısı altında çalışılıyor. Eskiden bu teknik için
oksijen ve mutfak tüpü kullanıldığını anlatan Serra Sırmabıyıkoğlu, “Ama şimdi
saf suyla çalışıyoruz. Bu da kokusuz ve tehlikesiz bir çalışma ortamı sunuyor.
Bu tekniği de babam geliştirdi” diyor. Farklı cam teknikleri için İtalya, ABD
ve Çekoslovakya gibi ülkelerden cam alan Seranoglass, füzyon için kullandıkları
camı ise kendileri üretiyor.
Camda ebru sanatı
Atölyeden Ünlülerin
Koleksiyonuna
1996–2003 yıllarında özgün
sanat çalışmalarıyla sanatını T.C. Kültür Bakanlığı özel izniyle Bodrum Kalesi
Su Altı Müzesi'nde turistlere sunan ve kültür elçisi olarak görev yapan
Demiriz, aynı zamanda Kültür Bakanlığı sanatçısı. Turizm Bakanlığı'nın
himayesinde 1998’de Almanya'da gerçekleştirilen, Türkiye’nin tanıtımına yönelik
fuar ve organizasyonlarda üfleme cam dalında kültür elçisi görevini de üstlenmiş.
İlk sergisini 2003’te İstanbul Kültür Üniversitesi sponsorluğunda açan Demiriz,
şu sıralar Antalya’daki otellerde turistlere özel dersler veriyor. Serra Sırmabıyıkoğlu,
“Çok beğeniyorlar. ‘İtalyan mısınız?’ diye soruyorlar. Yurt dışından çok teklif
aldı ama kabul etmedi. Bu işin sırrı babama ait... Bazı şeylerin sadece
Türkiye’de kalmasını istiyor. Bu doğru bir düşünce ama bu düşünce onun hak ettiği
yerde olmasını engelliyor” diye anlatıyor. Demiriz, her ne kadar yurt dışı
tekliflerini kabul etmese de, ürünleriyle sınırları çoktan aşmış. Müşterileri
arasında Ürdün Kralı’ndan George Bush ve Bill Clinton’a kadar pek çok ülke başkanı
da var. Son olarak Swarovski’den teklif alan ancak geri çeviren Demiriz,
Swarovski ailesine ait yat için cam objeler hazırlamış.
Camda pek çok tekniğin
kullanıldığına dikkat çeken Serra Sırmabıyıkoğlu, ebru sanatını cama uygulandığını
anlatıyor. Atölyede gezerken farklı tekniklerin ürünleri olan çalışmalarla karşılaşmak
mümkün. Rengarenk camlar bazen bir ressamın tabloları gibi çıkıyor karşınıza…
Bunlardan biri ise çok ilginç: Servet Demiriz ‘Kalyon’ adlı tabloda yüzde 100 sıvı
altın kullanmış.
Cam Kursu Veriyorlar
Serra Sırmabıyıkoğlu’nun
anlattığına göre cam da zaman zaman moda akımlarına yenik düşüyor. Bir dönem
furya olan vitray, şimdilerde pek ilgi görmüyor; takı yapanlar arttığı için
boncuk üretimi ise artmış. Seranoglass, atölye ve teşhir alanı olduğu kadar
kurs olarak da kapılarını açıyor. Camı öğrenmek isteyenler, Seranoglass’ta eğitim
alabiliyor, cama biçim vermeyi ustasından öğrenebiliyorlar. Serra Sırmabıyıkoğlu’nun
camla ilgilenmek ve camı öğrenmek isteyenlere bir sözü var: “Tüm benliğinizle
cama yoğunlaşmak gerekiyor. Emek isteyen bir iş... Mesela, füzyon çalışırken
cam kesilir, ele cam bulaşabilir… Ama gönülden bağlıysanız bunlar küçük bir
detay olarak kalıyor” diyor. Seranoglass’da son dört yıldır cam kursu
veriliyor. Ancak benzerlerinden bir farkı var: bu kurs sadece, cam sanatına
gönülden bağlanmaya hazır olanlar için… Demiriz Ailesi, öğrenci seçimine özen
gösteriyor ve öğrencilerinin de en az kendileri kadar bu işe gönül vermesini
istiyorlar. 2007’nin kurs kayıtları ekim ayında başlayacak. Öğrenme süresinin
bir ile dört ay arasında kişinin yeteneğine göre değiştiğini söyleyen Demiriz,
yurt dışından da öğrenciler geldiğini, özellikle ebru uygulamasını öğrenmek
istediklerini anlatıyor. Ancak, çok özel bir teknik olduğu ve öğrenmesi uzun
zaman alacağı için ebru tekniğinin derslerini vermiyorlar. Füzyon derslerini
Demiriz ve Sırmabıyıkoğlu birlikte verirken boncuk derslerine ise Demiriz
giriyor. Camla kaynaşan ebru tekniği ise daha yıllarca sır olarak kalacak gibi
görünüyor.