BoyutPedia

Özel bir sesi anımsamak:

Rüçhan Çamay

Uluslararası İstanbul Jazz Festivali’nde gelenekleşen “Yaşam Boyu Başarı Ödülü”nün bu yıl sahibi, daha doğrusu sahipleri, Türk jazz ve pop tarihinin iki divası: Rüçhan Çamay ve Ayten Alpman.

Rüçhan Çamay’a, kızı ünlü şarkıcı Melike Demirağ aracılığıyla ulaşabilmek büyük bir şans ve mutluluk oldu bizler için. Tıpkı, yıllarca kutusunda sakladığımız çok değerli bir mücevheri gün ışığına çıkarmak gibi bir duyguydu. İşte bu mücevher, 1931 mayısında İstanbul’da dünyaya geldi. Ankara Maarif  Koleji’ndeki müzik öğretmeni ünlü tangocu Celal İnce, Çamay’ın sesini ve yeteneğini keşfeden ilk kişiydi. Kolejden sonra da bu özel öğrencisinin Ankara Konservatuarı’na girmesine aracı oldu. Konservatuarda piyano ve şan öğrenimi görürken, Ankara Radyosu’nda duyduğu gerek Sevim ve Sevinç Tevs kardeşlerin söylediği parçalarla, gerek Ella Fitzgerald’ın olağanüstü yorumlarıyla jazz’a ilgi duymaya başladı. İlginç olan nokta, konservatuarda yasak olmasına rağmen ünlü piyanist Erdoğan Çaplı’nın teşvikiyle jazz’a yönelmesiydi. Böylece henüz onyedi yaşındayken Ankara Radyosu’nda jazz söylemeye başladı. 1947 yılı yazıydı. Çamay’ın jazz  stilini çok beğenen o dönemin tanınmış organizatörü Gregor’un annesini ikna etmesiyle Taksim Belediye Gazinosu’nda devamlı şarkı söylemeye başladı ama kendi adıyla değil: Şantöz Delisyö ya da Şantöz Ruşan adıyla ilk kez bir Belçikalı kimliğinde sahneye adım atmış oluyordu. Starlığa yükselmişti, ancak Türk olduğu çok geçmeden anlaşıldı ve orkestra şarkıcısı olarak devam etti. Hatta aynı gazinoda Orhan Boran’la da zaman zaman sahneyi paylaşmıştı.

1950’de, İstanbul Radyosu’nun açıldığı dönemde, radyoda Rüçhan Çamay ve arkadaşları adı altında Şerif Yüzbaşıoğlu  orkestrasıyla sürekli jazz programları yapmaya başladı. 1952’de Çamay’ın Amerika serüveni tam bir sürprizdi: Amerikalı sanat ajanı William Morris’in çağrısı üzerine New York’a giden sanatçı, Broadway’de iki ay sahne teknikleri eğitimi aldı. 5.Cadde’deki St.Moritz otelinin Mezonette adlı gece kulübünde yılbaşı akşamı çalışmaya başladı. Herşey yolunda gidiyordu genç ve başarılı sanatçı için... Taa ki İstanbul’da kalbini bıraktığı yönetmen-prodüktör Turgut Demirağ’dan evlenme teklifi alana dek... Aşk kazandı ve İstanbul’a dönüp Demirağ ile yaşamını birleştirdi. İki güzel çocuktan sonra İstanbul Radyosu’nda programlarını sürdürmeye başladı. 1968’de, SBC Stüdyodan Art Linkletter’ın Los Angeles’daki ev partisine şarkı söylemek üzere bizzat Linkletter tarafından davet edildi. Konserden sonra orada bulunan müzik eleştirmenlerince çok beğenildi ve mutlaka Amerika’da kalıp kariyerini sürdürmesi önerildi. Nevarki ailesini İstanbul’da bırakması söz konusu olamazdı Çamay için. Bu, yurdışı kariyeri için ikinci fırsattı. Ailesini seçerken kuşku duymadı. 1960’ların sonuydu, Türkçe sözlü şarkılar modası başlamıştı. Fecri Ebcioğlu’nun önerisiyle (tıpkı Ayten Alpman’da olduğu gibi) onun “Gölgen Yeter Bana” adlı parçasını Durul Gence Orkestrası ile 45’lik plak yaptı. Şanar Yurdatapan’ın bestesi “Para Para Para”yı,yine Yurdatapan’ın prodüktörlüğünde ve onun plak şirketinden çıkardı. Bu 45’lik, o yılların çok gözde ve satan plakları arasına girdi. Ne yazıkki jazz ile pek uğraşamıyordu. Belki de dönemin koşulları öyle gerektiriyordu. En önemlisi bu çok özel sanatçının müzikten yavaş yavaş uzaklaşmasıydı. Yaşamında başka öncelikler vardı ama jazz bir virüs gibidir. Bir kere kanınıza girince kolay kolay atamazsınız, o duyguyu hep yaşarsınız bir biçimde. İşte Rüçhan Çamay’ın kendi anlatımıyla bu duygu: “Jazz çok güzeldi. Çok zevkle yaşanmış jazz’lı günlerimi, anılarımı hep sıcak tutacağım”.