Sal Mosca
Mosca’yı geç de olsa keşfetmek isteyenler için
seçme diskografi:
İlk yayınlanma Albüm adı
1951 Ezz-thetic
1951 Lee Konitz Sextet
1955 Lee Konitz / Warne Marsh
1955 Kaleidoscope
1956 Lee Konitz Quartet
1957 Inside Hi-Fi
1957 Very Cool
1959 Sal Mosca & Peter Ind at the Den
1961 Looking Out
1969 Sal Mosca on Piano
1971 Lee Konitz - Spirits with Sal Mosca
1977 Sal Mosca Music
1977 How Deep, How High
1979 Sal Mosca - For You
1990 Sal Mosca - A Concert
1992 TRICKLE - Sal Mosca. Live solo in Antwerp
2004 Sal Mosca: Recital in Valhalla
2005 Sal Mosca Trio: Thing-ah-majig
Kendine özgü doğaçlama yeteneğiyle tanınan ve 1940’larin
Lennie Tristano cool jazz ekolünün pek gün ışığı görmemiş piyanistlerinden Sal
Mosca 2007 yılının Temmuz ayında 80 yaşında yaşama veda etti. Mosca, kendi
başına çalmayı ve ders vermeyi çoğunlukla sahneye çıkmaya tercih ettiği için
jazz tarihini çok yakından takip etmeyen birçok müzikseverin tanıma ve dinleme
fırsatı bulamadığı bir sanatçıydı.
Mosca’nın hem klasik müzik hemde bebop temelleri çok
sağlamdı. Bir taraftan yeni akımların başını çeken Lennie Tristano’dan ders
alıyor, diğer taraftan tekniği tüm müzik aleminde bir efsane olan Art Tatum’u
sürekli dinliyordu. Mükemmeliyetçi bir kişiliği olan Mosca sanatından ödün
vermemek için kendi deyimiyle “ticari başarının kıskacına hiçbir zaman girmek
istemedi”. Bu yüzden yeteneğinin normalde oluşturucağı hayran kitlesi hiç bir
zaman oluşmadı.
Mosca konser taleplerini çoğunlukla reddetti ve doğup
büyüdüğü New York eyaletinin Mount Vernon şehrindeki evinde çalışmaya ve ders
vermeye odaklandı. Plak kaydı yapacağı veya konser vereceği zaman talep ettiği
şartlara uyulması konusunda oldukça titizdi. Onu ender de olsa canlı seyretme
şansı elde eden birçok jazz eleştirmeni doğaçlama gücüne hayran kalıyordu.
Mosca, dikkat ettiği müzikal parametreler dahilinde jazz standartlarını oldukça
özgürlükçü bir ruhla yorumlamaktaydı.
Bir eleştirmen onu şöyle tasvir etmişti: Mosca’nın “piyano
stiline baktığımızda Bach’ın sağlam temelli yaratıcılığını, Fats Waller’ın
durdurak bilmeyen neşesini, Art Tatum’un şaşırtcı tekniğini ve hocası Tristano’nun
içe dönük yoğunluğunu yansıtan armonik karmaşıklığını bir arada görebilmeniz
mümkündür”.
Salvatore Joseph Mosca 1927 yılında doğdu. Çocukken başta
Fats Waller olmak üzere dönemin önde gelen piyanistlerini dinledi. 12 yaşına
geldiğinde müziğin hayatındaki en önemli unsur olduğunu fark etti. Piyano
derslerini 12 yaşında almaya, 16 yaşında vermeye başladı. 15 yaşında şehirdeki
jazz kulüplerinde yaşını gizlemek amacıyla takma bıyıkla çalışıyordu.
1945 yılında, savaşın sonlarına doğru orduya yazıldı. Burada
geçirdiği 2 yılın çoğunda tüm müzisyenler gibi bandoda görev aldı. Daha sonra
New York College of Music’te klasik müzik eğitimi aldı. Ama üzerindeki en büyük
etkiyi o dönemin modern jazz arayışlarının önemli müzisyenlerinden âmâ piyanist
Lennie Tristano yaptı. Onunla birlikte 8 yıl çalıştı.
1950’lerde Mosca, Tristano’nun öğrencileri, saksofoncular Lee
Konitz ve Warne Marsh ile Amerika’nın doğu yakasındaki birçok kulüpte sahne
aldı. Konitz’in 1949 yılında yayınlanan Subconscious-Lee albümünde yer aldıktan
sonra Miles Davis, Stan Getz ve Bill Bauer ile birlikte 1951 yılı Ezz-thetic
albümünde çaldı. 1957 yılında Konitz ile “Very Cool” albümü için tekrar
biraraya geldi. 1959 yılında basçı Peter Ind ile "Sal Mosca & Peter
Ind at the Den" adlı duo albümünü yayınladı.
Sal Mosca aynen Lennie Tristano gibi kulüplerde çalmaktan ve
turnelere çıkmaktan özenle kaçındı. Bunun yerine çalışmaya ve bilgisini genç
nesle aktarmaya odaklandı.