Pete Candoli
Tiz notaları çalabilmedeki ustalığından dolayı 1940’lı
yıllarda “Trompetli Süpermen” lakabı ile anılan ve başta Woody Herman
orkestrası olmak üzere o dönemin en önemli 9 big band’inde çalan Pete Candoli
11 Ocak 2008’de California’da 84 yaşında aramızdan ayrıldı. Pete ve 2001
yılında ölen Conte Candoli kardeşler jazz ve swing alemine trompetleriyle 60
yıl boyunca hükmettiler.
Pete Candoli, bebop devriminin ilk kıpırtılarının
hissedildiği 1944 yılında Swing döneminin en parlak topluluklarından Woody
Herman orkestrasının dinamosuydu. Eriştiği tiz notalarlarla tüm çalgıların
üzerinde seyreden Candoli’nin hatasız çaldığı doğaçlama “riff”ler bir süre
sonra orkestranın özgün beste repertuarı arasına girdi.
Candoli boş zamanlarını spor salonlarında kas geliştirerek
geçirdiği için müzisyen arkadaşları kendisini Süpermen diye çağırmaya
başladılar. Herman’ın önerisiyle artık Candoli orkestra üniformasının altına
Süpermen kıyafeti giyerek sahneye çıkmaktaydı. “Apple Honey” parçası
çalındığında üniformasını çıkarır, Süpermen kıyafetiyle kalır ve sahneden hızla
kulise doğru koşardı. Daha sonra tavandan sarkan bir kabloya kendini kancayla
tutturur ve o sırada kükreyiş halinde olan orkestranın üzerinden uçarak kendi
yerine inerdi. Basçı Chubby Jackson o anda “It's Super-r-r-m-a-a-a-n! (İşteeee
Süperrrrmeeen)” diye bağırır, davulcu Don Lamond sabit ama dominant bir ritm
tuttururdu. Yere iner inmez Candoli’ye trompeti verilirdi. O da orkestranın bir
oktav üzerinde tiz seslerle dolu kadansını çalardı.
Sololarına Igor Stravinsky’den melodiler eklemeyi çok seven
Candoli için en hoş sürpriz Stravinsky’ nin Herman orkestrası için bestelediği
ve kendisinin trompet soloyu icra ettiği “Ebony Concerto” adlı eser olmuştu.
Walter Joseph Candoli 1923 yılında Indiana eyaletinin
Mishawaka şehrinde dünyaya geldi. 12 yaşında kontrbas ve korno dersleri almaya
başladı ama kısa süre içinde trompette karar kıldı. Dönemin çizgi roman
tiplemelerinden “Pete The Tramp”e o kadar hayrandı ki arkadaşları ona Walter
yerine Pete demeye başladılar. Trompetteki ustalığı ile 1940 yılında Sonny
Durham, 1941 yılında Will Bradley, 1942 yılında Ray McKinley ve Benny Goodman,
1943 yılında Tommy Dorsey ve 1944 yılından itibaren Woody Herman
orkestralarında çalıştı.
Herman’dan ayrıldıktan sonra New York’ta Boyd Raeburn, Tex
Beneke ve Jerry Gray ile çalıştı. 1950’li yılların başında Los Angeles’a
taşındı. Orada Alvino Rey, Charlie Barnett, Stan Kenton ve Les Brown
orkestralarında lead trompet çaldıktan sonra, kariyerini stüdyo müzisyeni
olarak sürdürmeye karar verdi ve kısa sürede bu sektördeki en aranılan
müzisyenlerden biri haline geldi.
1953 yılında, şarkıcı Peggy Lee’nin unutulmaz Black Coffee
albümünün kapağına sözleşme şartlarından dolayı ismi “Cootie Chesterfield"
olarak yazıldı. Bu albümdeki parlak obbligato’ları ile dikkat çekti.
Candoli, 1956 yılında Frank Sinatra’nın The Man with the
Golden Arm filminin soundtrack’inde çaldı. Bundan sonra başta Peter Gunn serisi
olmak üzere Henry Mancini film müziklerinin ayrılmaz bir parçası oldu.
1957 ile 1962 yılları arasında Candoli kardeşler iki
trompetli quintet’leriyle oldukça popüler oldular. Daha sonra Pete Candoli
kendi topluluğunu kurmak için kardeşinden ayrıldı.
Candoli’nin, pek bilinmese de besteci ve aranjör özellikleri
de vardı. Ella Fitzgerald ve Judy Garland için birçok eser besteledi,
düzenledi ve orkestrasıyla seslendirdi. Look dergisi kendisini tüm zamanların
en iyi 7 trompetçisinden biri olarak gösterdi.
Düzensiz aralıklarla Candoli kardeşler beşlilerini tekrar
biraraya getirdiler ve 1973 yılındaki Monterey Jazz Festivalinde umutulmaz bir
konser verdiler. Candoli’ler eski patronları Woody Herman’ı da hiç unutmadılar.
Herman orkestrasının 1986’daki 40. yıl, 1996’da ki 50. yıl kutlama
konserlerindeki topluluklarda yer aldılar.