|
Ziya Gökalp
 23 Mart 1876 Diyarbakır - 25 Ekim 1924 İstanbul Mülkiye
İdadisinde ve Baytar Mektebinde okudu. İstibdada karşı
eylemleri nedeniyle hapis yattı. İttihat ve Terakki'nin
Diyarbakır şubesini kurdu. Diyarbakır milletvekili oldu.
Türkçülük akımının önde gelen isimlerindendir. Yeni
Mecmua, Küçük Mecmua gibi dergiler çıkardı. İstanbul
Darülfünunu'nda sosyoloji dersleri verdi. Türkçülüğün
Esasları gibi incelemeleri yanı sıra didaktik şiir,
manzum
destan ve masal türünde eserler verdi.
ŞİİR KİTAPLARI
Kızıl Elma (1915), Yeni Hayat (1918), Altın Işık (1923),
Şiirler ve Halk Masalları (Toplu şiirleri, ölümünden
sonra
Türk Tarih Kurumunca yayımlandı, 1952)
RÜZGÂR'Â
Rüzgâr, rüzgâr nereye
Görünmez kanadını
Açmışsın gidiyorsun?
İnerken bu dereye
Gönlümün feryâdını
Elbet işitiyorsun!
Uğrarsa eğer yolun
İçine İstanbul'un,
Ferah saç diyârıma!
Git, evime selâm ver,
Götür benden öpüşler,
Sevgili kızlarıma!
(Şiirler ve Halk Masalları)
BULUT'A
Bulut, bulut karadan,
Denizden geliyorsun,
Pembe kanadların var..
Çıkarak Marmara'dan
Gökte yükseliyorsun,
Yer senden çiçek umar..
Yurdun çam civârı mı,
Dağlarda yürüyorsun,
Koklayıp kana-kana?
Evimi, kızlarımı
Geçerken görüyorsun,
Bir haber yok mu bana?
(Şiirler ve Halk Masalları)
Lİsan
Güzel dil Türkçe bize,
Başka dil gece bize.
İstanbul konuşması
En sâf, en ince bize.
Lisanda sayılır öz
Herkesin bildiği söz;
Ma'nâsı anlaşılan
Lûgate atmadan göz.
Uydurma söz yapmayız,
Yapma yola sapmayız,
Türkçeleşmiş, Türkçedir;
Eski köke tapmayız.
Açık sözle kalmalı,
Fikre ışık salmalı;
Müterâdif sözlerden
Türkçesini almalı.
Yeni sözler gerekse,
Bunda da uy herkese,
Halkın söz yaratmada
Yollarını benimse.
Yap yaşayan Türkçeden,
Kimseyi incitmeden.
İstanbul'un türkçesi
Zevkini olsun yeden.
Arapçaya meyletme,
İran'a da hiç gitme;
Tecvîdi halktan öğren,
Fasîhlerden işitme.
Gaynlı sözler emmeyiz,
Çocuk değil, memeyiz!
Birkaç dil yok Tûrân'da,
Tek dilli bir kümeyiz.
Tûrân'ın bir ili var
Ve yalnız bir dili var.
Başka dil var diyenin,
Başka bir emeli var.
Türklüğün vicdânı bir,
Dîni bir, vatanı bir;
Fakat hepsi ayrılır
Olmazsa lisânı bir.
(Yeni Hayat)
|
|