BoyutPedia

Küme baş ağrısı

Primer baş ağrıları içinde küme baş ağrısı en ender rastlanan tiptir.

Tüm populasyonda % 0.1 veya biraz daha yüksektir. Erkeklerde 6 kez daha sık görülür. Hastalık genellikle 20-30 yaşlar arasındadır ve sigara içme oranı yüksektir. Ataklar genellikle kümeler halinde olur. Yılda genellikle 1 veya 2 atak olur. Her atak birkaç haftadan 2-3 aya kadar sürebilir ve tipik olarak periodisite yılın aynı zamanında ve aynı süreler ile gelir. Her bir atak tipik olarak 30-60 dakika sürer (15 dk-4saat). Küme periodunun ortasında atak sıklığı günde bir veya daha çok (maksimum 8 atak/gün), fakat atağın başlangıcında ve sonunda daha düşüktür. Ağrı hızla başlar, tek taraflı göz çevresinde veya arkasında lokalizedir, yanma hissi verir. Hastalar sıklıkla atak sırasında gözkürenin yerinden çıkacakmış hissine kapılırlar. Ağrı olgulara intiharı düşündürtecek denli şiddetlidir.

Bir atak sırasında kesinlikle bir veya daha çok belirti  ağrıya eşlik eder. Bunlar tek taraflı göz yaşarması, gözde kızarma, su renginde bir burun akıntısı (rinore)dır. Hasta şiddetli bir anksiyete ve huzursuzluk hisseder. Eğer ağrı uykuda gelmişse hastayı yataktan kalkmaya zorlar ve hasta yürüme isteği duyar veya fiziksel aktivite yapar, hasta başını elleri arasına alır ve ağrılı alana bastırır.

Küme baş ağrısı öykü ve fizik bakı ile tanı konulan bir hastalıktır. Glokom gibi göz hastalıkları küme baş ağrısını taklid edebilir. Küme baş ağrısı tedavisinde terciih edilecek ilaçlar arasında Sumatriptan ve Ergotamin içerikli olanlar öncelikli sırayı alır. Hastaların % 50-80’inde 7lt/dk oksijen 7-15 dakika süre ile verildiğinde ağrı ortadan kalkar. Lidokain’in nazal uygulanması etkili bulunmuştur. Hasta supine pozisyonunda yatırıldıktan sonra baş 30 geriye yatırılıp ağrıyan yöne çevrilerek % 4’lük lidokain solüsyonundan 1 ml damlalıkla damlatılır. Lityum, kronik tip küme baş ağrısında günde 3 kez 300 mg dozda başlanıp özellikle kan düzeyi 0,4-1 mEq/lt’de tutulduğunda iyi yanıt alınır. Kortikosteroid  Prednizolon 45-75 mg/gün dozda atağın ilk birkaç gününde verilmesi ile ağrılar kaybolur.

Kronik küme baş ağrısı genellikle tedaviye dirençli ve zor tedavi edilebilen bir gruptur. Bu nedenle çeşitli ilaçların kombinasyonları gerekebilir. Kronik küme baş ağrısı olgularının bazıları dirençli olup hiç bir tıbbi tedaviye yanıt vermeyebilir, bu olgularda radiofrequency trigeminal rizotomi gibi cerrahi tedavi ile yanıt alınabilir.