BoyutPedia

Amr ibnü’l-As Camisi

FUSTAT, SHARI SIDI HASAN AL-ANWAR

641-642

Adını Mısır’ı fetheden Arap komutanı Amr ibnü’l-As’tan alan cami, Mısır’da inşa edilen ilk cami olma özelliğini taşır. Amr Camisi’nin mevcut durumu, bir dizi genişletme, restorasyon ve rekonstrüksiyonun sonucudur. Sadece tek bir duvar Ortaçağ’dan kalmadır, ancak o da tümüyle orijinal değildir; 9. yüzyılda yapılmış bir ektir. Orijinal cami, şu andakinden çok daha küçüktü -yaklaşık 29 metreye, 17 metre- ve hemen yanında Amr’ın ve oğlunun evleri bulunmaktaydı. Avlusu, süslemesi, hatta minaresi ve mihrabı andırır bir nişi bile bulunmayan caminin bugünkü camilere benzer tek özelliği kıbleye yönlenmesi olmalıdır. Yapımından yalnızca otuziki yıl sonra, küçük bulunan cami yıkılmış ve yerine daha geniş bir cami inşa edilmiştir. Bu genişletme çalışmaları sırasında camiye Muaviye tarafından dört de minare eklenmiştir. Amr Camisi’nin minarelerini takiben Fustat’taki tüm camilere minare eklenmiş ve namaz çağrısı minareden yapılmaya başlanmıştır. Cami 827 yılında bir kez daha genişletilerek bugünkü büyüklüğüne erişti. Camiye, Fatımi döneminde bir minare daha eklenmiş, ancak bu beş minarenin hepsi yıkılmış, şu anda mevcut olan iki minare ise 1800’de camiyi neredeyse baştan inşa eden Murat Bey tarafından yaptırılmıştır. Daha sonra yapılan eklemeler arasında, orijinleri tartışmalı olan iki öğe yer alır: mihrap ve minber. Caminin yapım yılı tam olarak bilinmeyen içbükey mihrabı, İslam mimarlığında türünün ilk örneklerindendir. Bütün Ortaçağ camileri gibi Amr Camisi de dinsel kullanımının yanısıra toplantıların yapıldığı kamusal bir alan olarak da işlev görüyordu. Bunların dışında, burası aynı zamanda eğitim verilen bir yerdi. İmam Şafi’i, 8. yüzyılda bu camide eğitim vermiştir.