BoyutPedia

El-Ezher Camisi

AL-AZHAR

970

El-Ezher Camisi, Fatımi Kahire’sindeki ilk cami ve ilk dini bilimler okuluydu ve yapımından bugüne kadar hep önemli bir yer tuttu. Fatımi halife el-Muiz tarafından yaptırılmıştır. İbadete 972’de açılan cami, 989 yılında okul statüsü kazandı ve Fatımiler’in içinde bulunduğu İsmaili Şii ilahiyatına göre eğitim vermeye başladı. Caminin yanına, öğrencilerin kalacağı bir de bina yapıldı. Osmanlılar’ın hakimiyetinden sonra Memluk medreselerinin düşüşe geçmesinin ardından, el-Ezher, Müslüman dünyasının en önemli merkezlerinden biri haline geldi. El-Ezher Camisi, pek çok genişletme ve restorasyon çalışması geçirdi. Bugün bu aşamaların neredeyse tümü görülebilir. Orijinal cami şimdikinden çok daha küçüktü. Yapıldığında avlunun üç tarafında, Korint sütun başlıklı İslam öncesi kolonlarla taşıtılan revaklar yer almaktaydı, 1130’larda dördüncü yöndekiler ile bir de kubbe eklenmiştir. İbadet alanı ile kıble duvarının iki köşesinde yer alan orijinal kubbeler ise bugün yoktur.

İlk, küçük, tuğla minarenin yerine, Memluk döneminde (1266) yeni ve daha büyük bir minare inşa edilmiştir. Bu minarenin yerine 1397, 1424 ve geç 15. yüzyılda yeni minareler yapılmış, ancak hepsi yıkılmıştır. El-Guri, 1510’da yine girişin yanına çift soğan kubbeli büyük bir minare yaptırmıştır. Restorasyonlar dışında, camiye yeni binalar da eklenmiştir. Bunlar arasında üç Memluk medresesi vardır: Girişin sağ yanında yer alan Taybars Medresesi; sol yanındaki Emir Akbuğa Medresesi (1340); ibadet mekanının kuzeyinde yer alan Cevher el-Kankabay Medresesi. Osmanlı döneminde, cami yine pek çok restorasyon geçirmiş ve genişletilmiştir. Bunlardan en önemlisi bugün görülen cepheyi yaptıran Abdurrahman Kethüda’nın 1753’te yaptırdığıdır. İkisi günümüze kalan üç minare ile güney cephesindeki giriş kapısı bu dönemde eklenmiştir. El-Ezher özellikle bir eğitim merkezi olarak ünlenmiştir ve geçmişte burada dört mezhebin dini eğitimi de verilmiştir. Bugün, modern bir üniversite olan El-Ezher Üniversitesi, caminin çevresindeki binalarda eğitim vermektedir.