Duygularımız
Duygu yaşamak, duygulanmak insanın sahip olduğu en önemli
özelliklerinden birisidir. Duygular yaşamın rengi, “tadı tuzu”dur; duygusuz bir
yaşam düşünülemez. İnsanın sahip olduğu bu özellik, ruh sağlığı alanında genel
olarak ikiye ayrılarak incelenir: Bunlardan birincisi duygulanabilme yetisi,
ikincisi ise kişinin mizacının bir bileşeni olarak duygusal yapısıdır.
Duygulanabilme, insanın yaşadıklarına duygusal tepki
verebilmesidir. İnsanın olup bitenleri bilme, değerlendirme ve düşünce faaliyetlerine
duyguları eşlik eder. Örneğin; beklenmedik bir anda yıllardır görmediği ve
sevdiği bir arkadaşıyla karşılaşan kişi, şaşkınlık, sevinç, neşe, mutluluk gibi
duygular yaşayabilir. Yaşanan olaya göre kişinin yaşadığı duygunun şiddeti ve
niteliği değişir; kimi zaman çok, kimi zaman da az duygulanır. Ama duygu
yaşamayan insan yoktur. Çoğu zaman da birçok duygu birarada yaşanır. Hatta
bazen zıt gibi görünen duyguların birarada
yaşanabildiği olur. Fakat duyguları ayrıştırmak ve anlatmak
o kadar kolay değildir.
Duygusal yapı ise; kişinin olaylara ve yaşadıklarına karşı
nasıl bir duygu ile tepki vereceğini belirleyen kişilik özelliklerini ifade
etmektedir. Bu durum, kişilik ve mizaçla ilişkilidir. İnsanların kendine özgü
bir kişilik yapısına sahip olmasında duygusal yapı önemli bir etmendir. Bu
nedenle birçok kişiyi neşeli, sakin, heyecanlı, sinirli, kederli, kırılgan,
alıngan, sıkıntılı, ürkek gibi sıfatlarla tanımlarız. İşte bu, mizacın duygusal
boyutunu ifade etmektedir. Fakat diğer yandan insanın yaşadıklarına göre
duygularında değişmeler olur. Örneğin; genel olarak neşeli olan bir insan bazı
günler üzüntülü olabilir. Kişinin mizacı nasıl olursa olsun iç ve dış etkenler
(uyaranlar) nedeniyle kişide ortaya çıkan sevinç, üzüntü, utanç, kızgınlık,
öfke gibi duygular da (duygulanımı) değişmektedir.
Ruh sağlığı ve hastalıkları alanında konu incelenirken bazen
hava ve iklim benzetmeleri kullanılır. Duygudurum, iklime; duygulanım ise
havaya benzetilir.
Duygularımız alarm veriyor
Bebeklik çağından itibaren bir insanın yaşadığı her olay,
farklı duygular hissetmesine ve buna göre tepkiler
vermesine neden olur.