BoyutPedia

Giriş

“Frank Lloyd Wright ve Ev” gibi bir başlık kuşkusuz yanıltıcı. Mimarlık tarihinin en verimli mimarlarından birinin konuttan başka sayısız mimarlık konusu üzerinde durup ürün verdiğini düşününce, ev üzerindeki bir vurgu ilk bakışta anlamlı gibi gözükmüyor. Larkin Binası’nda büro binası tipolojisi, metal büro mobilyası ve iklimlendirme alanlarında devrimler yapan, Unity Temple’da betonarme teknolojisi deneyleri gerçekleştiren, makine-mimarlık ilişkisi üzerinde odaklanan ilk söylem denemelerine girişen, Guggenheim Müzesi’nde müze mekanını yepyeni bir yaklaşımla yenileyen bir mimarın sadece evlerinden söz etmek ne kadar anlamlıdır?

Anlamlı ve olağandır. Wright’ın gerçekten de önemi yadsınamaz konut-dışı mimari katkılarına karşın, kendisi için tipik denebilecek “söz”ünü evlerinde söylediği düşünülebilir. Hele hele, sürdürülebilirliğin ve doğayla ilişki sorunsalının dünya gündeminin başköşesini işgal ettiği şu günlerde Wright’ın “söz”ü alabildiğine önemli hale geliyor.

O, sürdürülebilirlik kavramının henüz icat edilmediği bir çağda çalışmasına karşın, doğa-insan ve doğa-mimarlık ilişkisinin erken modernite düşünürlerinin çoğunun sandığının aksine, bir kavgayla tanımlanmadığını öne sürmüştü. Bunu bilimsel bir temellendirmeyle değil, Emerson gibi Amerikan ozanlarının yaklaşımından beslenerek yapmasıysa, daha da ilginç. Hatta, onun doğa kavrayışının uzaktan bakanın zorlama duyarlılığından değil de, doğanın kucağında yetişmiş Amerikan taşralısının olağan yaşamı içinden fışkırması bize bugün çok daha değerli ve aydınlatıcı geliyor. Bu bağlamda tüm Wright evleri, en azından morfolojileri ve alçakgönüllü saygılı tavırlarıyla, doğayla barışmayı öneriyorlar. Bunu başarıyorlar da. Bağlamsalcılığın kavram olarak yaratılışı öncesinde bağlamsalcı, sürdürülebilirlik kavramının kurgulanışı öncesinde sürdürülebilir mimarlık öncüsü olan bu tasarımcının tutumu en yetkin biçimde evlerinde gündeme geliyor.