Lassa (Brisa) Lastik
Fabrikası
İzmit, Türkiye, 1975-1977
Sadece üretim bölümü yaklaşık 70.000 m2’yi bulan bu fabrika,
döneminde, bir defada inşa edilen en büyük endüstri yapılarından biriydi.
Tüm endüstri yapıları gibi, bu yapının da olabildiğince hızlı,
olabildiğince ekonomik inşa edilmesi bekleniyordu. Bu nedenle, araştırma büyük
kısmı tek katlı olan yapının inşaat sistemi üzerinde yoğunlaştı. Günün
koşullarında, ön gerilimli ince çatı plakları, prefabrike kiriş ve kolonlar ve
prefabrike cephe panellerinden oluşan sistem, amaca uygunluk, yapının hızı ve
ekonomi bakımından en uygun sistem olarak ortaya çıktı.
Yaklaşık 300 metrelik boyu ile doğa içinde kendi başına
kalan, bu çoğunlukla tek katlı yapının tekdüzeliğe kaçmaması, insan ölçeğine
referans verebilmesi için prefabrike cephe elemanları düşey girintilerle
gölgelendirilmiş, çatıdaki yarım daire kesitli polyester ışıklıkları, çatı
kenarının yumuşak konturunu takip ederek cephe boyunca insan yüksekliğine kadar
indirilmişti. Prefabrike cephe plaklarında da göz seviyesinde dairesel
pencereler düzenlenmişti.
İdare binası ile kafeterya ve işçi sosyal tesisleri, yerinde
dökme betonarme olarak tasarlanmıştır.Yumuşak konturlu çatı uçları ve
havalandırma kanallarını da içeren, yarım daire kesitli cepheye çıkan kolonları
ile bu yapıların üretim bölümleri ile benzerlikleri amaçlanmıştı.
17 Ağustos depreminde yapı, dilatasyon noktalarında ve bir
kısım cephelerinde hasar görmüştü. Bunun üzerine hasar görmeyen taşıyıcı
sistemin temel ve kolonlarının, yeni deprem yönetmeliklerine uyum
sağlayabilmesi amacı ile çatıda ve cephelerdeki prefabrike elemanlar, aynı
mimaride hafif saç kaplamalarla değiştirilmiştir.
Yapının ilk inşa edilen 70.000 m2’lik üretim bölümü, sonraki
yıllarda farklı mimarlar tarafından yapılan ilavelerle üç misline kadar
büyütülmüştür. İlave edilen bölümler, ilk bölüme benzetilmeye çalışılmışsa da
ilk yapılan bölüm dışında, yapı özgün ve yalın mimarisini büyük ölçüde
kaybetmiştir.