Astım
ve cerrahi
Cerrahi girişim onayı verilecek hastanın uzun süredir
kontrol altında olması ve hastalığının tanınması en önemli kolaylaştırıcı
faktörlerden biridir.
Bilindiği gibi astım çok değişken bir hastalıktır, hastadan hastaya farklı
olduğu gibi, aynı hastada bile bir an diğerine uymayabilir. Bu tip bir
hastalıkta ilk kez görülen bir hasta hakkında yeterli bilgi edinmek çok zordur
ve çok detaylı bir öykü gerekmektedir.
• Astımın özellikleri; şiddeti, tetikleyen faktörler,
sinüzit ve gastroözofageal reflünün varlığı, tedaviye uyum, psikosomatik
komponent çok iyi bilinmelidir.
• Uygulanacak cerrahi girişimin tüm verileri
değerlendirilmeli, cerrahi öncesi koşullar, uygulanacak anestezinin tipi,
süresi, kullanılacak anestetikler, operasyondan sonra uygulanacak olan ağrı
tedavisi belirlenmelidir.
Astım atağını tetikleyen faktörler nelerdir, ilaç alerjisi
var mıdır, steroid tedavi alıyor mu, alıyorsa dozu nedir? Bütün bunlar
bilinmelidir.
İdeal olarak astımlı hastada operasyon öncesi fizik bulgu
olmamalı, gece semptomları tanımlanmamalıdır.
Astımlılarda cerrahi girişimler atak dışı dönemlerde
uygulanmalıdır.
Atak sırasında artan iltihabi durum, bronş spazmı ve
sekresyonlar hava yollarının daralmasına ve hava akımında kısıtlılığa neden
olurlar. Astımlı hasta cerrahi uygulandığı sırada semptomatik ise, anesteziden
kaynaklanan risk artar.
Cerrahi girişimin hemen uygulanması zorunluluğu varsa; diğer
hastalar için gerekli koşulların sağlandığı hemen her durumda anestezi
verilerek cerrahi uygulanabilir. Ancak böyle bir girişimin uygun koşullar
sağlandıktan sonra yapılması tercih edilmelidir.
Astımlı bir hastada cerrahi girişim söz konusu olduğunda
operasyonun risklerini azaltmak için yapılması gerekenler yandaki gibi
özetlenebilir:
Operasyon öncesi
• Sigara içiliyorsa en az 8 hafta önce bırakılması,
• Varsa hava yolu darlığının tedavi edilmesi,
• Solunum yolu enfeksiyonu varsa antibiyotik verilmesi ve
cerrahinin ertelenmesi,
• Operasyon sonrası akciğer büzülmesini azaltmak veya
önlemek için eğitimin başlatılması.
Operasyon sırası
• Cerrahi süresinin 3 saatten daha kısa tutulması,
• Spinal veya epidural anestezi kullanılması,
• Pancuronium gibi bazı anesteziklerin kullanımından
kaçınılması,
• Mümkünse laparaskopik girişimlerin tercih edilmesi.
Operasyon sonrası
• Derin solunum egzersizleri ve solunumu stimüle edici
spirometri kullanılması (atağa neden olmadan),
• Epidural ağrı kesiciler kullanılması,
• Ağrıyı azaltmak için gerekirse sinir blokajı yapılması.
Astım tedavisinde cerrahi ile tedavi yönteminde,
hem uygulama öncesi hem de sonrasında ciddi
doktor kontrolü gerekir.