Astım
ve spor
Düzenli olarak egzersiz yapmak astımlı hastalar için son
derece önemlidir.
Ancak yapılan sporun astımı tetiklememesi için mutlaka
gerekli önlemler alınmalıdır.
Astımlı kişilerde egzersiz ile öksürük ve nefes darlığı tetiklenebilmektedir. Bu
durumun ortaya çıkmasını etkileyen faktörler şunlardır:
• Yapılan egzersizin ağırlığı: Kısa sürede yapılan yoğun
egzersizler belirgin semptomlara neden olurken, yavaş ve uzun sürede
yapılanlarda semptomlar hafif düzeyde kalmaktadır.
• Egzersiz sırasında solunan havanın ısı ve nem durumu:
Soğuk ve kuru havada yapılan egzersizlerde semptomlar hızla ortaya çıkarken,
sıcak ve nemli ortamlarda sorun yaşanmamaktadır.
• Kişinin bronş aşırı duyarlılığının şiddeti: Hastanın
astımının ağırlığı ve bronşların aşırı duyarlılık hali semptomların erken
ortaya çıkışına neden olabilmektedir.
Egzersiz sırasında fizyolojik olarak artan oksijen
gereksinimi nedeniyle solunan hava miktarı artar. Solunum ağızdan yapılmaya
başlanır. Isıtılmadan ve nemlendirilmeden alt solunum yollarına gönderilen
hava, solunum yolunda ısı ve sıvı kaybına neden olarak bronş spazmına dek giden
olaylar zincirini başlatır.
Egzersizden hemen sonra başlayan öksürük, nefes darlığı ve
göğüste sıkışma hissi tanımlayan kişide egzersize bağlı astım düşünülmelidir.
Soğuk ve kuru havada egzersizden kaçınılması, hava kirliliği
ve alerjenlerin yoğun olduğu ortamlarda egzersiz yapılmaması, egzersiz öncesi
ısınma hareketleri yapılması önerilmektedir.
Bronş spazmı oluşturma riski yüksek olan aktiviteler
• Basketbol
• Futbol
• Buz hokeyi
• Kayak
• Paten kayma
• Bisiklet
• Uzun mesafe koşma
Bronş spazmı oluşturma riski düşük olan aktiviteler
• Yüzme
• Tenis
• Golf
• Voleybol
• Halter
• Güreş
• Karate
• Squash
• Yürüyüş
• Yoga
Alerjik astım hastaları için yüzme en ideal spor dalıdır. Yüzmeye
gidilemiyorsa, yürüyüşün de faydası vardır. Ancak yürüyüş astıma neden olan
hava koşullarının izole edilmesinden sonra yapılmalıdır. Nefes yollarını açan
ilaçların kullanılmasıyla birlikte yürüyüş daha da kolaylaşır. Spor yapan astım
hastalarında astım krizlerinin daha az görüldüğü, uzun süren araştırmalar
sonunda kanıtlanmıştır.
Astımlı bir kişide egzersiz hava yollarını uyararak astım atağına neden
olabilir. Örneğin koşma gibi, daha fazla enerji tüketimine neden olan yoğun
egzersiz türleri, birkaç dakika içinde bir astım atağına yol açabilir. Ancak bu
nedenle astımlı çocuklarda egzersizin engellenmesi söz konusu olmamalıdır.
Egzersiz öncesinde uygun ilaç alımı ile astım atağı önlenebilir. İyi tedavi
edilen astımlı bir çocukta egzersiz sonrası belirtiler olmamalıdır. Oluyorsa
tedavi planının düzenlenmesi için bu durumu doktoru ile görüşmelidir.
Bir astımlı kamp yapacaksa şunlara dikkat etmelidir:
İlaçları unutmamak,
Kamp ateşi,
Sabah neminden korunmak,
Sinek ve böceklere önlem almak,
Telefon ve yakında bir sağlık merkezinin varlığı,
Kampçının hastalığından haberdar birinin bulunması.
