Gebelik
ve astım
Gebeliğin astım üzerine etkileri kadar astımın da gebelik
üzerine etkileri önem taşımaktadır. Kontrol altında olmayan astımlı gebelerde
erken doğum, düşük doğum kilolu bebek gibi komplikasyonlar görüldüğü
bildirilmiştir.
Astım tanısı konan genç bir bayanın ilk sorusu ‘Çocuk doğurabilir miyim?’
olmaktadır. Tanı konduğu anda dünyanın sonunun geldiğine inanan bir anne adayı
için hastalığın en kötü yanı budur. Oysa bugün düzenli tedavisini alan kontrol
altındaki bir astımlının, biraz dikkatli olmak koşuluyla normal kişiden farkı
olmadığı kabul edilmektedir. Bugün astım tedavisinde kullanılan pek çok ilacın
gebelik sırasında güvenilir olduğu bilinmektedir.
Astım, gebelikte en sık görülen solunum yolu
hastalıklarından biridir. Gebelik, yaklaşık % 50 oranında astımı etkilemez.
Kalan %50’nin yarısında hastalık düzelir, yarısında da kötüleşir. Bu farklı
seyirden, gebelik sırasında değişen pek çok biyokimyasal, fizyolojik ve
psikolojik faktör sorumlu tutulmaktadır.
Gebeliğin astım üzerine etkileri kadar astımın da gebelik
üzerine etkileri önem taşımaktadır. Kontrol altında olmayan astımlı gebelerde
erken doğum, düşük doğum kilolu bebek gibi komplikasyonlar görüldüğü
bildirilmiştir.
Bunun nedenleri:
• Astımın kontrol altında olmaması, geçirilen ataklar
nedeniyle oksijen yetersizliği,
• Muhtemelen uyum problemi nedeniyle düzensiz ilaç
kullanımı, semptomların fazlalığı ve yüksek doz ilaç gereksinimi,
• Uterus düz kaslarında aşırı duyarlılık olarak
tanımlanmaktadır.
Astımlı hasta gebe kalmaya karar verdiğinde bunu hekimi ile
iyice konuşmalıdır. Stabil dönemde, kontrol altında bir astımlının gebe
kalmasında sakınca görülmezken, sık ataklar yaşayan, yüksek doz ilaçlarla
kontrol altına alınabilen ağır astımlı hastaya o dönemde gebe kalması
önerilmemektedir.
Gebelikte en çok yapılan hataların başında bebeğe zarar
verebileceği düşüncesi ile kullanılmakta olan astım ilaçlarının bırakılması
gelir. Böylece kontrol altında olan astım tamamen tedavisiz kalmakta ve ataklar
başlamaktadır. Oysa bugün astımda solunum yoluyla kullanılan ilaçların,
gebeliğin ilk üç ayında bile herhangi bir yan etkiye neden olmadığı
bilinmektedir.
Düzenli kullanılan kontrol edici ilaç en düşük dozda bile
astımı kontrol altında tutabilmekte iken, ilaç kesildiğinde ortaya çıkan
ataklarda sistemik yolla daha yüksek dozlarda ilaç kullanımı bile
gerekebilmektedir.
• Kontrol altında olmayan bir astım; fetusu, astım ilaçlarından daha olumsuz
etkilemektedir.
• Gebelik sırasında, ilaç kullanımından kaçınmamak,
astımı kontrol altında tutacak minimum
ilaçla tedaviye devam etmek gerekmektedir.