BoyutPedia

Bir Panopticon’u Yenileme Çalışması

Arnhem, Hollanda, 1979-1981

OMA bu tasarımında, alışıldık hapishane mimarisinin eski gözetleme sistemi üzerine modern bir anlayış getirme kaygısını ortaya koyar. Yeni uygulama bu anlamda hafızanın yok olmasıdır. Arnhem’deki bu deneyim eski binayı yıkmadan, hem program hem de ideolojik olarak değişimi içeren bir yenileme çalışmasıdır. Bu çalışma için belirlenen kriterler Panopticon’un önceki merkez fikrini bozmak, gözetim anlayışını geliştirerek kabul etmek, mevcut mimarinin determinist özelliklerinden kaçınarak yeni bölümler eklemek, mahkumların görünmeyen potansiyellerini tanımlamak ve keşfetmek olarak sıralanabilir.

Bu yeni öneride, zemine gömülmüş iki cadde projenin kriterlerini sağlayan en dikkat çekici öğelerdir.Bu iki cadde ve kesişim noktalarında yer alan sınırlandırılmış bir genel alan sayesinde, bina merkezi olmayan bir gözlem yerine dönüşür. Mahkumların hareket etmek için artık tek bir seçenekleri yoktur; onlar farklı doğrultulara yönelebilirler. Nitekim iki caddenin kesişiminde toplantı odası, diş hekimi, doktor, kitaplık dükkan gibi bölümler yer alırken, bir üst katta hücreler, spor alanları, yüzme havuzu gibi bölümler yer almaktadır. Böylece öneri, mahkumların yaşadıkları koşullar geliştirerek, buna modern bir anlayış getirir.