Nemours Planlaması
CEZAYİR, 1934
Geleceğin Nemours kentinin planlama çalışması Le Corbusier
ile P. Jeanneret ve onlarla işbirliği yapan Cezayir’den M.M. Breuillot ile
Emery tarafından yürütüldü. Plan 1935’te onaylandı.
Arazi satın almak için gerekli sermayenin bulunabilmesi için
planın gelişme süreci gizli tutuldu. Cezayir’deki Fransız kolonileşmesinin ilk
aşamasının yarattığı küçük dağınık köy, artık 50.000 nüfuslu önemli bir küçük
yeni kente benziyordu. Bir büyük liman gibi, doğu Fas’la bağlantıyı sağlayacak
bir demiryolu hattı da yapım halindeydi.
Projeyi başlatabilmek için 200.000, tüm alanın satın
alınması için 10.000.000 Frank yeterliydi. Ancak, bu işlemi kimse üstlenmiyordu
(ne büyük finans grupları, ne de sömürge örgütleri). Ders: Antikite, Ortaçağ,
Rönesans vb. sıfırdan başlayarak kentler inşa ettiler. Makine çağının tam
ortasında Fransa, Nemours kentinin inşasına başlamak için ve belediyece
benimsenmiş gerekli mekanizmaya hala sahip değil. Önemli bir liman ve büyük bir
demiryolu inşa edildi. Liman ve demiryolu hattı için titiz öngörüler, hassas
planlamalar, hesaplama, kestirim ve sapmalar ortaya konmuştu: Yönetim,
gerçekleştirilme, gecikme... Bütün bunlar olağandı ve yaşama geçirildi. Liman
ve demiryolu ve bunun kaçınılmaz sonucu: Yeni bir kent. Yeni kent doğmuştur.
Yaşayıp yaşamayacağı rastlantılara bağlıdır.
Liman, demiryolu: Astlar, üstler. Dönüşüm halindeki sanayi
alanı: Yöneticiler, mühendisler, ustabaşı ve işçiler. İş merkezi: Yöneticiler,
çalışanlar. Askeri üsler: Subaylar, erler. Turistik merkezler: Oteller. Vs.,
vs. Bir o kadar konut, bir o kadar aile. Her gruptan istihdam edilmesi ve
barındırılması gereken bir o kadar uzman. Buyruk vermek kolay, programı
oluşturmak kolay, düzenli olarak yerine getirilmesi gereken görevler. Doğal değil
mi? Ve kent inşa edilir mi? Hiç de öyle değil. Bu örgütlenme bugünün
alışkanlıklarının dışında.
İnsanlar buraya tek başlarına iş ve ev bulmaya gelecekler.
Ondan sonra onlar barakalara konulacaklar... Yetkililer harekete geçmediler ve
başarısız oldular. Düzensiz kent çürüyecek.
18 barınma birimi güneşe, yani Kuzey Afrika’nın yeğlenen
yönüne doğru (kuzey-güney doğrultusunda) hassas biçimde hesaplanarak
yerleştiriliyor. Pilotiler üzerinde yükseltilmiş Oran-Tlemsen yolu yerleşmenin
dışından geçiyor. Bu transit yola bağlanan baklava biçimli bir otoyol 18
barınma birimine dağılımı sağlıyor.
Oran-Tlemsen transit yolu yükseltilmiştir. Konut
birimlerinin otoyolu da aynı biçimde... Konsantrik ve diyagonal yaya ağı,
bunlardan bağımsız olarak zemin kotunda ilişkiyi sağlıyor. Nemours planı çok
engebeli bir arazide tek defada yaratılacak yeni bir kent tipini ifade ediyor.