BoyutPedia

Pregassona’da Ev

Ticino, İsviçre, 1979-1980

Ev, Lugano Gölü’nün kuzeyinde yoğun bir yerleşim alanının içinde, mütevazi boyutlardaki bir arsada yer alıyor. Yapı kitlesi, merdivenin yarım dairesel küçük çıkıntısı haricinde bir küp oluşturuyor. Bu küp, üç kata bölünmüş ve kesin bir simetrik düzen gösterecek biçimde planlanmış. İç mekanları dışla bağlantılı kılan açıklıklar da aynı katı simetrik düzenin egemenliği altındalar. Yapının zemin katı aslında iki küçük servis mekanını içeriyor. Onların dışında kalan ve “kapalı” gibi gözüken köşe mekanları aslında yarı-kapalı teraslar olarak da nitelendirilebilirler. Birinci kat evin asıl gündelik yaşama kesimini oluşturuyor ve mutfak, salon vs. gibi mekanları içeriyor. İkinci katsa, üç yatak odasıyla banyodan oluşan bir “geceleme” alanı olarak tasarlanmış. Bu ev de mimarın pek çok yapısında olduğu biçimde bütün bloklarla gerçekleştirilmiş.

Evin işlevsel düzeninin ve malzemesinin “olağanlığı” kitle etkisinin alışılmamışlığıyla kesin bir tezat yaratıyor. Özellikle ödün vermez simetri, olabildiğince abartılıp vurgulanmış. Yapının tüm cepheleri simetrik. Ama mimar bununla da yetinmeyerek, ön cephede yapıyı zeminden çatıya dek kesen dev bir yırtıkla donatmış. Daha da ilginci, bu yırtık üstteki teras kotuna ulaştığında küçük bir cam çatıyla sonlanıyor ve adeta iki ayrı, ancak simetrik bloktan oluşan yapıyı birbirine bağlama işlevini görüyor.

Pregassona Evi Botta’nın mimarisinin de bir dönüm noktası. Onun yapım yılı olan 1979’dan başlayarak mimar, simetri ve simetrik anıtsallık sorunuyla giderek daha çok ilgilenir olmuş, Modernizm’in çizgisindeki son serbest plan kaygılarını da terk etmiştir.