BoyutPedia

Giriş

Mimarlığın ancak inşa edilince varolduğu biçimindeki geleneksel kavrayışı terkedeli çok oldu. 15. yüzyıldan başlayarak, yapıya dönüşmemiş, ancak tasarım ve hatta sadece düşünce düzleminde varlık kazanan mimarlıklar ve mimarlık ürünleri olabileceğini biliyoruz. Giderek, inşa edilmiş mimarlık ürünüyle mimari temsiliyet nesnesinin (örneğin çizimin) aynı oranda mimarlık olduğunu kabul eden dünya, sonuçta modernöncesi anlayışı iyice zorlayarak, metnin de mimarlık ürünü olabileceği savıyla tanışıyor.

Bilgisayarın icadı ise yarattığı sanal gerçeklik evreniyle mimarlığa yeni açılımlar ve yeni tartışma başlıkları kazandırmakta. Bilgisayarı sadece (projelendirme işini kolaylaştıran) bir çizim aracı olarak görmekte ısrar edenler mimarlık-sanal gerçeklik ilişkisini karmaşık bir konu olarak tanımlamayabilirler.Kuşkusuz, bilgisayar büro pratiğini gerçekten de alabildiğine hızlandırmıştır. Ama, asıl devrim o alanda yapılmadı. Bilgisayar sayesinde mimari bilginin dijitalleşmesinin, bilginin üretim biçimini değiştirmenin yanısıra, o bilginin yapısını da radikal biçimde başkalaştırdığı açık bir gerçek.Dolayısıyla, sanal ortam mimar müşterilerine şık takdim perspektifleri görme olanağı veren bir teknik kolaylıktan ibaret değil. Aksine, kendi başına yeni bir mimari gerçeklik alanı oluşturuyor. Öyle bir alan ki, yalnızca tasarı geometri bilgisiyle biçimlenmiş bir temsiliyet sistemi olmakla kalmıyor; onu gerçek bir mekan “gibi yaşamak” bile olanaklı. Burada “gibi yaşamak” kavramı yaşamsal önem taşıyor. Sanal ortam bize yeni bir gerçeklik kategorisi sunuyor: Gerçek fiziksel ortamlarda yaşadığımız gibi, sanal, yani dijital arayüz (interface) araçlarıyla oluşturulan ortamlarda da yaşıyoruz artık. Sözgelimi, bütün dünyanın Kuveyt savaşını bu ortamda, bir simülakrumlar evreninde deneyimlediğinden epeyi söz edilmişti. “Matrix” gibi fantastik filmlerse, sadece sanallık evreninde varolabilecek ve fiziksel varlığı bulunmayan bir mekanın haberlerini veriyorlar. Ve nihayet, mimari ürünün biçimsel ve mekansal bünyesini salt bilgisayar ortamında varlık kazanan topolojik görsel elemanlarla oluşturmaya yönelik çok sayıda deneme de var. Yani, bilgisayar bize yeni bir morfoloji öneriyor. Öyle bir morfoloji ki, geçmişte onu düşlemek bile sözkonusu olamazdı.