Dikkat
sorunları, aşırı hareketlilik, dürtüsellik
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB)
belirtileri Tablo-1’de belirtilmiştir. Tabloda dikkat problemleri için
9 madde, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik (isteklerini
erteleyememe) sorunları için 9 madde bulunduğu göze çarpmaktadır. Dikkat
sorunları ve aşırı hareketlilik-dürtüsellik sorunları ayrı ayrı ele
alınmıştır. Çünkü bazı çocuk ve gençlerde her iki sorun grubu birarada varken,
bazılarında sadece dikkat sorunları, bazılarında sadece aşırı
hareketlilik-dürtüsellik sorunları bulunmaktadır. Yani DEHB olan çocuklar üç
ayrı grupta yer almaktadır:
A- Hem dikkat hem aşırı hareketlilik-dürtüsellik sorunları
olanlar
B- Sadece dikkat sorunları olanlar
C- Sadece aşırı hareketlilik-dürtüsellik sorunları olanlar
Burada öncelikle bu ana belirti gruplarının anlamı kısaca
belirtilecektir. Tablo-1’de ise bu ana belirti grupları içerisinde yer alan
özellikler sıralanacaktır.
DEHB tanısının konulmasıyla ilgili en önemli konulardan
birisi
bu belirtilerin nerelerde görüldüğüdür. Bir kişide DEHB
var
diyebilmek için en az iki alanda bu belirtilerin
bulunması gereklidir.
Aşırı Hareketlilik
Çocuklar erişkinlere göre daha canlı ve hareketlidir. Ancak
bu hareketlilik çocuğun kendi yaşıtlarıyla karşılaştırıldığında belirgin
düzeyde daha fazla olduğunda aşırı hareketlilikten söz edilir. Ayrıca bu
hareketlilik, oyun, anaokulu ve okul gibi günlük işlevlerde çocuk, aile veya
öğretmenler için sorun oluşturduğunda aşırı hareketlik diye nitelendirilir.
Dikkat Sorunları
Dikkatin bir noktaya toplanabilmesinde güçlük, dış
uyaranlarla dikkatin çok kolay dağılabilmesi, unutkanlık, eşyalarını veya
oyuncaklarını sık sık kaybetme ve düzensizlik gibi belirtiler dikkat sorunları
bulunduğunu gösterir.
Dürtüsellik
Acelecilik, istekleri erteleyememe, sorulan sorulara çok
çabuk yanıt verme, başkalarının sözlerini kesme ve sırasını beklemekte güçlük
çekme gibi özellikler dürtüsellik sorunları bulunduğun düşündürür.
Çocuğun okulda veya evde sorunlu davranışlarda bulunduğu
durumlarda olduğu ortam incelenmelidir. Çünkü çoğunlukla
bu ortamdaki bir problemin çocuğun sorunlu davranışlarına
yol açtığı görülmektedir.
Çoğu zaman sakin bir biçimde boş zamanını geçirme arzusu
da olabilir.